Haqqinda.az

Həyatı[redaktə]
1893-cü ildə Vedi rayonunun Hand kəndində doğulub və 1931-cı ildə orada vəfat edib.

Qəmlo kimi tarixdə və Vedi camaatının yaddaşında iz qoyan Qəmbəralı Əlirza oğlu təkcə doğulub boya-başa çatdığı Hand kəndində deyil, bütün Ermənistanda qoçaqlığı, cəsarəti ilə ad çıxarıbmış. Sərrast atıcı imiş, atdığı güllə boşa çıxmazmış. Yaxın-uzaq 72 kənddə onun dediyi qanun imiş. Basdığını kəsməz, dost olduğu, duz-çörək kəsdiyi insanlar üçün canını qurban verərdi. Sovet höküməti qurulana qədər Abbasqulu bəy Şadlinskinin Ermənistan ərazisində yaşayan azərbaycanlıları daşnakların hücumlarından qorumaq üçün yaratdığı "Qırmızı tabor”un ən döyüşkən üzvlərindən olub. İstər 1905, istərsə də 1918-çi illərdə daşnaklara qarşı çiyin-çiyinə vuruşduğu bu insanın sağ əli və ən Ardı »

“Səthi potensial çəpərli kontakt hadisələri”, “Əlavə elektrik sahəli real metal-yarımkeçirici makro-, mikro- və nanokontaktlar fizikası” onun əsas tədqiqat apardığı sahələrdir.

Real (yəni, bircins və ya qeyri-bircins kontakt səthi məhdud olan) metal – yarımkeçirici kontaktlarda (MYK) kontakt səthinin həm qeyri-bircinsliyi, həm də onu əhatə edən metal və yarımkeçiricinin sərbəst səthləri ilə məhdudlanması hesabına yarımkeçiricinin kontaktaltı işlək hissəsində əlavə elektrik sahəsinin yaranma hadisəsini kəşf edib.

Düzləndirici və omik real MYK-ların faktiki işlək energetik modelləri və cərəyanaxma mexanizmləri, eyni zamanda MYK diodlarda ənənəvi vaxtından əvvəl elektrik deşilmənin yeni mexanizmini işləyib hazırlayıb.

Əks cərəyanı olmayan MYK diodu, nano-MYK əsaslı günəş elementi və onların hazırlanma üsullarının ixtiralarına patentlər alıb.

Yarımkeçiricilər Ardı »

Tarixi[redaktə]
Ellər oyuğu (1931-ci ildən Ellər) - Ermənistan SSR Amasiya (Ağbaba) rayonunda, rayon mərkəzindən 26 km şimal-qərbdə azərbaycanlılar yaşamış kənd. Dəniz seviyyəsindən 2140 metr yüksəklikdə yerlaşir. Əhalisi 1905-ci ildə 286 nəfər, 1914-cü ildə 437 nəfər, 1931-ci ildə 294 nəfər, 1970-ci ildə 292 nəfər azərbaycanlı. 1914-1931 illər kəsiyində əhalinin təxminən 2 dəfə azalması 1918-1920-ci illərdə azərbaycanlılara qarşı törədilmiş soyqırımın nəticəsidir. 1988-ci ilin faciəli olayları zamanı azərbaycanlıların hamısı qovulmuşlar.

Əhalisi[redaktə]
1988-ci ilə qədər azərbaycanlılar

İqtisadiyyatı[redaktə]
Əkinçilik və heyvandalıq

Görkəmli şəxsiyyətləri[redaktə]
Buludxan Xəlilov — publisist, dilşünas, 2001-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, filologiya elmləri doktoru (1999).
Aşıq İsgəndər Ağbabalı - Ağbabanın sonuncu azman aşığı Ardı »

Təhsilini tamamlayıb yenidən Məzrəyə qayıdan Şahmarı Məhkəmənin sədri vəzifəsinə təyin edirlər. Sonra “Yerevan Dövlət Universiteti”nin hüquq fakültəsini bitirmış və 1939-cu ildə Amasiya rayonuna təyin edilmişdir. Amasiya rayonu coğrafi mövqeyinə görə Türkiyə ilə həmsərhəd olan “Kiçik Qafqaz” dağlarının əhatəsində yerləşir. “Böyük Vətən Müharibəsi” illərində Amasiya rayonuna ixtisaslı gənclər cəlb edilirdi. Eləcə də, İrəvan Pedaqoji Texnikomun məzunları Amasiya rayonuna səfərbər edilirdilər. Qızlardan ibarət məzunlar Amasiya rayonuna aid olan kəndlərin məktəblərinə müəllim vəzifəsinə təyin olunurdular. Həmin qızların arasında Bakı Dövlət Universitetinin rektoru Abel Məhhərrəmovun anası Şəfiqə xanım, Ceyran xanım Zeynalova, eləcə də Lətifə xanım Abbasova da var idi. 1947-ci ildə Şahmar məhz həmin qızlardan Ardı »

Uluxanlı məktəbi barədə[redaktə]
"Qafqaz təqvimi" (rus. "Кавказский календар") məcmuəsinin 1892-ci il tarixli nömrəsində İrəvan quberniyasında Uluxanlı məktəbinin ilk yeni tipli məktəblərdən biri olması və 1881-ci ildə fəaliyyətə başlaması barədə məlumat verilmişdir. Allahverdi Hacı Hüseyn oğlunun evində yerləşən bu məktəbin ilk müdiri o zamanın tanınmış maarifçisi Muxin olmuşdur. Xanlar bəy Həsənbəyov fənn müəllimi, Hacı Məşədi Hüseyn oğlu şəriət müəllimi, Məmməd bəy Lütfəli bəy oğlu Qazıyev, Əbdüləli Bağır oğlu Muxtarov, Rəhim Xəlilov və başqaları burada işləmişdir.

Tanınmış ədəbiyyatşünaslardan və tənqidçilərdən Əziz Şərifin “Molla Nəsrəddinin yaranması” və Qulam Məmmədlinin “Molla Nəsrəddin” kitabında qeyd olunur ki, “keçən əsrin 80-ci illərində (XIX əsr nəzərdə tutulur – Z.M.) Uluxanlı Ardı »

Р.К.МАМЕДОВ. Двухбарьерная физическая модель реальных контактов металл-полупроводник. Fizika – riyaziyyat elmləri seriyası 2001, № 2, s.84-94
Məmmədov R.Q. Şottki diodlarında cərəyan axınının temperatur asılılığı. Tətbiqi fizika, 2003, №1, s.158-165
Məmmədov R.Q. Periferiya effektləri olmadıqda Şottki diodlarında cərəyan axınının temperatur asılılığı. Tətbiqi fizika, 2003, №3, s.103-109
Məmmədov R.Q. Şottki diodlarının kontakt periferiyasında cərəyan axınının temperatur asılılığı. Tətbiqi fizika, 2003, №4, s.126-132
Məmmədov R.Q. Böyük əks gərginliklərdə Şottki diodlarında cərəyan axınının temperatur asılılığı. Tətbiqi fizika, 2003, №5, s.123-129
Məmmədov R.Q. Şottki diodlarında cərəyan axınının yarımkeçirici aşqarlarının konsentrasiyasından asılılığı. Tətbiqi fizika, 2003, №6, s.134-140
Məmmədov R.Q. Əlavə elektrik sahəli Şottki diodlarının fotoelektrik xassələri. Tezis; Fotoelektronika və gecə görmə cihazları üzrə Ardı »

Tarixi[redaktə]
Ərikli - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında, indiki Sisyan rayonu ərazisində kənd olmuşdur. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir. Toponim ərik meyvə adına -li sözdüzəldici şəkilçisinin artırılması əsasında əmələ gəlmişdir. Fitotoponimdir. Quruluşca düzəltmə toponimdir.

Əhalisi[redaktə]
1849-cu ildə dövlət tərəfindən hazırlanmış kameral siyahıdan:

1.Allahверди Məhərrəm oğlu-Cəbrayıl qəzasının Mehdili obasından gəlib.
Oğlu-Rzaqulu Qardaşları-Həzrətqulu, Allahverən

2.Bəylər Rəhim oğlu-Cəbrayıl qəzasının Mehdili obasından gəlib.
Qardaşı-Rüstəm

3.Fərzəli Abdulla oğlu-Cəbrayıl qəzasının Mehdili obasından gəlib.
Qardaşları-Piri, Qənbər

4.Məmmədbağır Əsədulla oğlu-Cəbrayıl qəzasının Mehdili obasından gəlib.
Oğulları-Məmmədcəfər (oğlu-Nəsir), Fərzalı

5.İsmayıl Məhərrəm oğlu-Cəbrayıl qəzasının Mehdili obasından gəlib.
Oğlu-Abdulla

6.Vəli Əliməmməd oğlu-Cəbrayıl qəzasını Kərimbəyli obasından gəlib
Oğlu-Həsən

7.Хanməmməd Əliməmməd oğlu-Cəbrayıl qəzasını Kərimbəyli obasından gəlib
Oğlu-Oruc


1873-cü ildə dövlət tərəfindən hazırlanmış kameral siyahıdan:

1.İbrahim Namaz oğlu-Cəbrayıl qəzasının Mehdili obasından gəlib.
Oğulları-Mirzalı (oğlu-Seyidalı), Məsum,Qulu

2.İsmayıl Ardı »

Tarixi[redaktə]
Balıqlı - Qars vilayətinin Qars qəzasında, indi Amasiya rayonunda kənd. Rayon mərkəzindən 20-21 km şimal-şərqdə, Arpa gölünün şimal-şərq sahilində, Arpa çayının qərb sahilində, təpəlikdə yerləşir. Relyefi cənub və şimal hissədə düzənlik, qərb və şimal-qərb hissədə dərə-təpəlikdir. Kənd XVIII əsrin sonu, XIX əsrin əvvəllərində salınmışdır.

Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.

Toponim qədim türk dilində «sığınacaq, şəhər, qala» mə'nası bildirən balıq sözünə -lı sözdüzəldici şəkilçisinin artırılması yolu ilə əmələ gəlmişdir. Quruluşca düzəltmə toponimdir.

Ermənistan prezidentinin 19.IV.1991-ci il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Zorakert qoyulmuşdur.

Əhalisi[redaktə]
Kənddə 1886-cı ildə 205, 1897-ci ildə 326, 1908-ci ildə 372 nəfər, 1914-cü ildə 474 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1918-ci ildə azərbaycanlılar ermənilər tərəfindən Ardı »