Haqqinda.az

Kolagirən - Göyçə mahalının Aşağı Qaranlıq (09.09.1930-dan Martuni) rayonunda kənd

Kolagirən kəndinin adı 3 yanvar 1935-ci ildə dəyişdirilərək "Tsovinar" qoyulmuşdur.
Kənd rayon mərkəzindən 16 km aralıda yerləşir.

Kolagirən qalası[redaktə]
Göyçə mahalının Aşağı Qaranlıq (09.09.1930-dan Martuni) rayonunun Kolagirən (03.01.1935-dən Tsavinar) kəndi kənarında e.ə.VIII yüzilin ikinci yarısına aid qədim türk qalasıdır. Göyçə gölünün sahilində təpə üstündə yerləşən bu qala həmin bölgədə Urartu çarı Sardurinin oğlu Russanın tikdirdiyi iki qədim qaladan biridir (digəri Göyçə mahalının Kəvər rayonundadır). Qalanın xarabalıqlarının yerində qaya üstündə mixi yazılar aşkar edilib. İri qaya daşlarından hörülmüş divar və künc qüllələrinin qalıqları qalmaqdadır. Ərazidən çoxlu gil qablar, daş, sümük, metaldan bəzək əşyaları və s. tapılıb. Ardı »

1955-ci il Coğrafiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almaq üçün «Cənub-Şərqi Qafqazın şimal yamacının geomorfologiyası» mövzusunda dissertasiya müdafiə etmişdir (Moskva ş.).
1955-1958-ci illər Azərbaycan SSR Coğrafiya İnstitutunda kiçik elmi işçi işləişdir. 1958-ci il SSRİ AAK-ın qərarı ilə baş elmi işçi adı verilmişdir (14 may). Dördüncü dövr geologiyasının öyrənməsinə dair keçirilən ümumittifaq konfransının iştirakçısı oluşdur. Moskva-Leninqrad-Fin bərxəzi marşrutu üzrə keçirilən çöl ekspedisiyasında iştirak etmişdir (Moskva-Leninqrad). 1958-1962-ci illər Azərbaycan SSR Coğrafiya Cəmiyyətinin elmi katibi oluşdur. 1959-1960-cı illər Azərbaycan SSR EA Coğrafiya İnstitutunun fiziki coğrafiya şöbəsinin rəhbəri işləişdir. Ardı »

Gorus
rayonuAğbulaq • Bayandır • Burun • Daşbaşı • Əliquluşen • Ərəvus • Hortuyüz • Xnatsax • Xndzoresk • Xot • Xoznavar • Kornidzor • Körü • Müsəlləm • Pir Davudan kəndi • Qaladərəsi • Qaraunc • Qaraşen • Qara Vəli • Qurdqulax • Maldaş • Meşəzavodu • Muğancıq • Svarants • Şəhərcik • Şinuayr • Şurnuxu • Tatev • Tatevhes • Tex • Tənzətap • Verişen • Yayıcı • Yeritsatumb
Qafan
rayonuAcıbac • Ağvan • Axtaxana • Araçadzor • Artsvanik • Aşağı Girətağ • Aşağı Gödəkli • Aşağı Hənd • Aşağı Xotanan • Baharlı • Bəydaş • Cibilli • Çakaten • Çobanlı • Ardı »

Həyatı[redaktə]
İsa Alıyev 8 oktyabr 1953-cü ildə Dərələyəz mahalının (indiki Ermənistan SSR) Yexeqnadzor rayonunun Qalaser kəndində anadan olmuşdur. Orta məktəbi 1970-ci ildə bitirmiş, 1970-75-ci illərdə keçmiş D.Bünyadzadə adına Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı institutunun "Siyasi iqtisad" ixtisası üzrə qəbul olmuş və oranı bitirmişdir. 1975-ci ildə əyani aspiranturaya qəbul olmuş, 1976-77-ci illərdə Ordu sıralarında hərbi xidmətdə qulluq etmişdir. 1982-ci ildə Azərbaycan EA İqtisadiyyat İnstitutunda "Aqrar sənaye birliklərində iqtisadi mənafelərin əlaqələndirilməsi" adlı 08.00.01 siyasi iqtisad ixtisası üzrə namizədlik dissertasiyası müdafiə etmiş, 2005-ci ildən isə "Azərbaycanda aqrar sahədə iqtisadi idarəetmə mexanizminin təkmilləşdirilməsi" adlı doktorluq dissertasiyasını 08.00.05 ixtisası üzrə müdafiə etmişdir.

AMEA İqtisadiyyat İnstitutu direktor vəzifəsini icra edən iqtisad Ardı »

Həyatı[redaktə]
Məşədi İsə “Çanaqlı” soyundandır. O, 1845-ci ildə kəndli ailəsində anadan olmuşdur. Uşaqlıqdan cəsarətli və zirəkliyi ilə tay-tuşlarından fərqlənmiş, inadkarlığı ilə ulu babası Çanaq Vəlini xatırlatmışdır.

XIX əsrin birinci qərinəsində Çarizm İran və Türkiyə ilə apardığı müharibələrdə Zaqafqaziyanı, o sıradan Qərbi Azərbaycanı və Naxçıvanı işğal etdikdən sonra keçirdiyi inzibati dəyişikliklər nəticəsində burada yaşayan xalqların tarixən mövcud olan ərazilərinin sərhədləri ermənilərin xeyrinə pozuldu. 1850-ci ildə İrəvan quberniyası yaradılarkən keçmiş Naxçıvan xanlığının ərazisi, qədimdən oğuzların yaşadığı Qərbi Azərbaycan ərazisi, ulu Göyçə bu quberniyaya tabe edildi. Göyçənin hələ ermənilərin olmadığı Basarkeçər bölgəsindəki 44 kənd Məzrə kənd cəmiyyətinin starşinası tərəfindən irarə edilirdi.

Əvvəllər Göyçədə məscid olmayan kənd yox Ardı »

Mərkəzi Asiya Səhraları Şurasının üzvü (Daşkənd);
Coğrafiyanın fundamental problemlərinə dair EA Beynəlxalq Assosiasiyası Şurasının üzvü;
"Səhraların mənimsənilməsinin problemləri" Beynəlxalq jurnalının redaksiya heyətinin üzvü (Aşxabad-İlım);
"Geomorfologiya" jurnalının redaksiya heyətinin üzvü (Moskva);
Lütvüzadə adına Beynəlxalq Müasir Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü. Ardı »

Tarixi[redaktə]
İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında, indi Qəmərli (Artaşat) rayonunda kənd. "İrəvan əyalətinin icmal dəftəri"ndə Yamanclı kimi qeyd edilmişdir.

Toponim yamancalı türk mənşəli tayfa adı əsasında əmələ gəlmişdir. Etnotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.

Erm. SSR AS RH-nin 25.V.1967-ci il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Dexsut qoyulmuşdur.

Coğrafiyası və iqlimi[redaktə]
İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında, indiki Qəmərli (Artaşat) rayonunda kənd.Rayon mərkəzindən 7 km şimalda, İnəkli kəndinin yanında yerləşir.

Əhalisi[redaktə]
Kənddə 1831-ci ildə 137 nəfər, 1873-cü ildə 214 nəfər, 1886-cı ildə 199 nəfər, 1897-ci ildə 257 nəfər, 1908-ci ildə 272 nəfər, 1914-cü ildə 300 nəfər, 1916-cı ildə 280 nəfər, 1918-ci ilin yanvarında 763 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır. 1918-ci ilin fevral ayında azərbaycanlılar ermənilərin Ardı »

Rəşid Abdulla oğlu Abdullayev (25 noyabr, 1957-ci il, Qafan şəhəri, Ermənistan) - ağırlıqqaldırma üzrə SSRİ çempionu, SSRİ idman ustası, ağırlıqqaldırma və daşoynatma üzrə altıqat Ermənistan çempionu, əməkdar məşqçi, dünya rekordçusu.

Həyatı[redaktə]
Rəşid Abdullayev 1957-ci il noyabrın 25-də Qərbi Azərbaycanın Zəngəzur mahalındakı Qafan şəhərində pəhləvan Abdullanın ailəsində anadan olub. Az yaşlarından çıxışları zamanı atasının iki qolu üzərində 20 nəfər saxladığını, armaturları əydiyini, boynunda yoğun dirəyi sındırdığını və üstündən avtomobil keçdiyini görüb ona oxşamağa çalışırdı.

Yeniyetmə yaşlarından rayonda, respublikada ad qazandı. 1970-ci ildə, 12 yaşında SSRİ əmək ehtiyyatları idman cəmiyyətinin çempionu oldu və xalq arasında onu "Rəşid pəhləvan" deyə çağırmağa başladılar.

1975-ci ildə Qafan şəhəri 4 №-li Ardı »