Haqqinda.az

Axtardığın haqqında - Hər gün yeni məlumat öyrən

loading...

Səlcuqlularİbrahim Yınalİbrahim Yınal

Həyatı[redaktə]
Atası Yusif Yınal, Səlcuq bəyin dörd oğlundan biriydi. Səlcuq bəyin böyük oğlu Mikayıl bəy ölüncə, Orta Asiyada yaygın olan levirat adəti uyarınca dul arvadı, qardaşı Yusif bəylə evləndirildi və bu evlilikdən İbrahim Yınal dünyaya gəldi. Dolayısıyla İbrahim Yınal, Toğrul bəy və Çağrı bəyin anabir qardaşı, ata tərəfdən əmisioğludur.

Dandanakan savaşından sonra İbrahim Yınal ölkənin qərb ucuna göndərildi. Əmisi oğlu Həsən bəyin gürcülər tərəfindən pusquya düşürülüb öldürülməsi görə, diğər əmisi oğlu Qutalmış bəylə bərabər Bizans torpaqlarına girdi. Gürcü tavadı (knyazı) Liparitin başçılıq etdiyi Bizans-Gürcü ordusunu Pasinlərdə məğlubiyyətə uğratdı (1048). Çox sayda əsir və qənimət ələ keçirdi. (Ərəb tarixçi İbn əl-Əsir, əsir sayını artıraraq Ardı »

SəlcuqlularArtuk bəy

Artuk bəy Ekseb oğlu, Artuklu bəyliyinin qurucusu olan Türk sərkərdəsidır.

Səlcuqlular dövlətinin Bizans imperiyasına qalib gəldiyi Malazgird döyüşündən (1071) sonra Artuk bəy Süleyman Şahın məiyətində Yeşilırmak hövzəsini fəth etdiysə də, bu torpaqlar Süleyman şah tərəfindən dayısı Danişmənd qaziyə verilincə xidmətdən ayrıldı və Böyük Səlcuqluların xidmətinə daxil oldu.

Qardaşı Məlikşah bəy tərəfindən 1079-cu ildə Şam şəhərinə Səlcuqlu bəyi olaraq hakim təyin edilən Tutuş bəyə qarşı, 1085-ci ildə Süleyman şah Antakiyanı ələ keçirdikdən sonra bütün Suriyaya sahib olmaq üçün Hələbi mühasirə etdi. Tutuş bəy də buna görə yanına Artuk bəyi alaraq 4 iyul 1086-cı ildə Hələb yaxınlarında Süleyman şah ilə qarşılaşdı. Ayn Seylem döyüşü olaraq Ardı »

Səlcuqlularİqta

İqta(ərəbcə إقطاع) — feodalizm dövründə əsasən müsəlman ölkələrində yayılmış şərti torpaq mülkiyəti. İqta mülkdən fərqli olaraq, irsən keçmirdi, ancaq xidmət müddətinə verilirdi. Bu xidmət həm hərbi həm də mülki ola bilərdi. İqta kimi bir çox başqa torpaq mülkiyəti formaları da mövcud idi.
Yaranması[redaktə]
9 əsrin ortalarında Xəlifənin qərargahı Samirrəyə bitişik olan ərazilər katayi kimi, müxtəlif milliyətlərin nümayəndələrinə türklərə, xorasanlılara, məğriblilərə verilirdi. Belə mülkiyətin peşəkar hərbçilər tərəfindən alınması, şübhəsiz, iqta sisteminin mərkəzi müsəlman torpaqlarında yayılmasına səbəb olurdu, halbu ki, onun köklərini, xüsusi ilə İraqda, ilk ərəb işğallarından əvvəl də sezmək olar. Əgər əvvəl iqta məhdud müddətə verilirdisə və təltif olunana muqta, yəni özünün xəracı Ardı »

Səlcuqlularİsmayıl ibn Yaquti

Həyatı[redaktə]
İsmayıl Yaquti bəyin oğlu, Çağrı bəyin nəvəsi, Mikayıl bəyin nəticəsi, Səlcuq bəyin kötükcəsidir. Xorasanda, Nişapur şəhərində doğulmuşdu.Səlcuqlu ordusunun sərkərdəsi idi.

Sultan 478-ci ilin sonlarında (fevral-mart 1086) Qafqaza yeni bir səfər daha düzənlədi və bölgəni səlcuqlulara tabe etdi. Məhəlli hökmdarlar Məlikşahı mətbu, de fakto tanıdıqlarını bildirdilər. Gəncə yörəsi doğrudan mərkəzə bağlandı. Məlikşah, Azərbaycan ümumi valisi Qütbüddin İsmayıl ibn Alpsunqur Yaqutiyə Arran və Qafqazın idarəsini də verdi (483/1090).

Sultan Börkyaruqla anlaşmaya rəğmən bütün ölkəyə hakim olmaq istəyən Tərkən xatun, bu dəfə onun dayısı Azərbaycan məliki İsmayıl ibn Yakutiyə xəbər göndərib Börkyaruqu bərtərəf etməsi şərtiylə evlənmə vədi verdi. İsmayıl bu təklifi qəbul edərək Börkyaruq üzərinə yürüdü, Ardı »

SəlcuqlularMusa Yabqu

Musa İnanc bəy - Səlcuqlu ailəsindən türk bəyi.

Səlçuq Bey'in dörd oğlundan biriydi. Böyük qardaşı Arslan Yabqu Qəznəlilərə əsir düşdüyündə ailenin başına keçmək istədi, ancaq qardaşı oğlanları Toğrul bəy və Çağrı bəyin kölgəsində qaldı. Dəndənəkən döyüşündən sonra toplanan ailə məclisində şərq işlərinin sorumluluğunu aldı. Oğlu Həsən (Abu ʿƏli Ḥəsən) bəy 1047-ci ildə Şərqi Anadoluya düzənlənən bir hərəkətdə Gürcülər tərəfindən öldürüldü. Ardı »

SəlcuqlularI Əlaəddin Keyqubad - Səltənati

Keykavusun 1220-ci ildə ölümü üzerine taxta çıxtı. Özünden önceki üç Səlcuqlu sultanı kimi, Əlaəddin Keyqubad da, Beylerbeyi Seyfəddin Ay-Aba, Əmir-i axur Zeynəddin Beşara, Əmir-i Meclis Mübârizeddin Bəhramşah və Bəhaəddin Kutluğca kimi dövlət adamları və böyük sərkərdələrin seçimi və tərcihi ilə taxta çıxarılmışdır. Onun genişleme və böyük dövlet halına gəlmə siyasətinə davam etdi. Anadolu Səlçuqlu dövlətinin ən parlaq dönəmini yaşatdı. Öncə, Ermənilərlə Şərqi Latınlar arasındaki çatışmadan faydalanaraq ermənilərin əlindeki Kalonoros qalasını aldı. Yeniden inşa edilən və sağlam surlarla çevrilən şəhərə sultanın isminə izafeten Əlaiye (günümüzde Alanya) adı verildi. Əlaəddin Keyqubad bu şəhərə bir tersane ve tophane qurdurdu və şəhərin qalasını yeniden inşa Ardı »

SəlcuqlularSökmən bəy

Həyatı[redaktə]
Atası Artuk bəyin 1091-ci ildəki ölümünden sonra Böyük Səlcuq İmperiyası tərəfindən Qüds valiliyi Sökmən bəyə verildi. Sökmen bəy avqust 1096-cı ilədək bu vəzifədə qaldı.

1098-ci il və 1104-cü illər arasında Artuqlu bəyliyinin bir qolu olan Sökmənoğullarının qurucusu olaraq Hasankeyf bəyliyini idarə etdi.

May 1104-cü ildə Harranı mühasirə edərək Mosul yönündə irəliləmək surətiylə Bağdadı fəth etmək isteyen səlibçilər tərəfindən idarə olunan Urfa qaraflığının qrafları Baudouin du Bourg və Josselin de Courtenayni Harran döyüşündə (Belih çayı döyüşü) ağır bir məğlubiyyətə uğratdı və əsir etdi.

Oktyabq 1104-cü ildə Şam yaxınlarındaki Karyateyndə öldü. Ardı »

SəlcuqlularSəlcuq bəy

Həyatı
Türkmənləri dünyaya tanıtdıran ən böyük şəxsiyyət Səlcuq bəy və onun övlad və nəvələri olmuşdur. İslam dinini qəbul edən Oğuz boylarına rəhbərliyi əlinə alan Səlcuq bəy peçeneq türklərinin hücumlarından ölkəsini qorumuş, Qaraxanlı Türk dövləti ilə savaşmış, Qəznəvi Türklərini - Qəznəviləri məğlub etdikdən sonra tarixdə məşhur Səlcuqlu dövlətini qurmuşdur. Səlcuqlu dövləti Səlcuq bəydən sonra da övlad və nəvələri tərəfindən zaman-zaman genişlənmiş, Türküstanın böyük bir qismi ilə yanaşı, Farsistan, Xorasan, Azərbaycan, Gürcüstan, İraq, Anadolu və bütün Ön Asiyanı öz hakimiyyətləri altına alaraq müəzzəm bir İmperatorluq qurmuşlar.

XI əsrdən XIV əsrə qədər Türküstandan Aralıq dənizinə qədər böyük bir ərazidə İmperatorluq quran Səlcuq Bəyin oğulları Arslan, Yusif, Ardı »