Haqqinda.az

Tarixi[redaktə]
Böyük Vedi - İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında, indi Vedi (Ararat) rayonunda yaşayış məntəqəsi şəhər tipli qəsəbə. Vedi rayonunun mərkəzi. Vedibasar çayının yanında yerləşir.

1590-cı il tarixli «İrəvan əyalətinin müfəssəl dəftəri»ndə (143, s.172), 1728-ci il tarixli «İrəvan əyalətinin icmal dəftəri»ndə (143, s.51), Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.

Burada 1831-ci ildə 799, 1873 - cü ildə 1743, 1886-cı ildə 2110, 1897-ci ildə 2792, 1914 - cü ildə 2672 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır (415, s.84-85, 154-155). 1918-19 - cu illərdə azərbaycanlılar ermənilər tərəfindən qırğınlarla qovulmuş və 1918-20-cı illərdə İran və Türkiyədən köçürülən ermənilər burada yerləşdirilmişdir.

Burada 1922-ci ildə 1504 nəfər azərbaycanlı, 453 erməni, 1926-cı ildə 1545 Ardı »

Н.Ю.Байрамoв, Дж.Кoсаев. Xoлeцистo-кардиальный синдрoм при калькулeзнoм xoлeциститe. Aктуальныe прoблeмы патoлoгии жeлудoчнo-кишeчнoгo тракта. Тeзисы Кoнфeрeнции СНO, Баку, 1984, с.13-14.
Н.Ю.Байрамoв. Гнoйнo-нeкрoтичeскиe забoлeвания при саxарнoм диабeтe.. "Забoлeвания чeлoвeка", Тeзисы XXX1-oй Кoнфeрeнции СНO, Pига, 1984, стр 67-68.
Н.Ю.Байрамoв, С.Танрвeрдева. Тактика и лeчeниe пoврeждeний груднoй клeтки. Aктуальныe прoблeмы пульмoнoлoгии, Тeзисы Кoнфeрeнции СНO, Баку 1985, стр. 6-8.
Н.Ю.Байрамoв, Т. Нуриев. Oслoжнeния прoникаюшиx ранeний груднoй клeтки и иx прoфилактика. Aктуальныe прoблeмы пулмoнoлoгии, Тeзисы Кoнфeрeнции СНO, Баку 1985, стр. 6-8.
Н.Ю.Байрамoв. Oстрая кишeчная нeпрoxoдимoсть у бoльныx пoжилoгo и старчeскoгo вoзраста. Матeриалы 48-oй Кoнфeрeнции СНO, Тибилиси, 1985, стр.47-48
Н.Ю.Байрамoв. Aнтианаэрoбная тeрапия при лeчeнии пeритoита, Xириургичeская инфeкция, Тeзисы Кoнфeрeнции СНO, Баку, 1986, стр. 22-24.
Н.Ю.Байрамoв. Лeчeниe Ardı »

Babakişi — 1972-ci ilə kimi Abaran rayonunun tərkibində kənd.

Map of Amberd.gif
Tarixi[redaktə]
İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indi Nairi rayonunda kənd. Nairi rayonu yaradılanadək 1972-ci ilə kimi Abaran rayonunun tərkibində olmuşdur. Rayon mərkəzindən 27 km cənub-şərqdə, Zəngi çayından axan arxın yanında yerləşir. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir. Kənddə X-XIV əsrlərə aid tarixi abidələr vardır.

Toponim Babakişi şəxs adı əsasında əmələ gəlmişdir. Antropotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir. Kəndin adı dəyişdirilib Bujakan qoyulmuşdur.

Əhalisi[redaktə]
Kənddə 1831-ci ildə 72 nəfər, 1873-cü ildə 268 nəfər, 1886-cı ildə 435 nəfər, 1897-ci ildə 431 nəfər, 1904-cü ildə 483 nəfər, 1914-cü ildə 573 nəfər, 1916-cı ildə 471 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır. 1918-ci ildə kənd Ardı »

Məzrə çayı — İrəvan quberniyasının Yeni Bayazid qəzasında, indiki Basarkeçər (Vardenis) rayonundakı Məzrə kəndində çay. Hidronim «əkin yeri» mənasında işlənən məzrə sözündən əmələ gəlmişdir. Oykonim əsasında yaranan hidronimdir. Çayın suyundan əkin yerələrini, tarlalan suvarma məqsədi ilə istifadə edildiyi üçün Məzrə çayı adlarıdırılımışdır. Mürəkkəb quruluşlu hidronimdir. Ardı »

Tarixi[redaktə]
Şidli - İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında, indiki Vedi (Ararat) rayonunda kənd. Rayon mərkəzindən 10 km cənub-qərbdə, Araz çayının sol sahilində yerləşir. Kəndin adı Qafqazır 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.

M.Kalankatuklu «Alban tarixi» əsərində Xosrov şahın hökmdarlığının otuz yeddinci ilinin əvvəlində Şimal çarı Xəzərlərin arasında, knyazlıq rütbəsinə görə Şad adlanan qardaşı oğlu olduğu qeyd edilir və Şadın öz düşərgəsini Araz çayının sahilində saldığı göstərilir (153, s.96). Bu əsərin «Qeydlər və şərhlər» hissəsində Z. Bünyadov qeyd edir ki, xəzərlər arasında IX əsrədək Şad Xaqandan sonra ikinci hökmran sayılırdı (153 s.218). L.Qumilyev qeyd edir ki, İl-xan Bumın vaxtında «İxtiyarında bölgələrin hakimiyyəti olan və xana qan Ardı »

MÜRTEYİL( 1979-cu ildən ÇİÇƏKBULAQ, 1991-ci ildən QEXATAP) - Qaraqoyunlu mahalında kənddir. Başqa adı Çiçəkbulaq.

Haqqında[redaktə]
MÜRTEYİL( 1979-cu ildən ÇİÇƏKBULAQ, 1991-ci ildən QEXATAP)- Ermənistan SSR İcevan (Karvansara) rayonunda, rayon mərkəzindən 24 km cənub-qərbdə azərbaycanlılar yaşamış kənd. Azərbaycanlı əhalisi 1931-ci ildə 161 nəfər olub. 1988-ci ildə faciəli olaylar zamanı azərbaycanlılar kənddən bütünlüklə qovulmuşlar.

Tarixi[redaktə]
Mürteyil kəndi Qafqaz və Zaqafqaziya diyarı idarəsinin dəyişdirilməsi haqqında 1867-ci il 9 dekabr tarixli çar fərmanı əsasında yaradılmış Yelizavetpol quberniyasının Qazax qəzasına aid olmuşdur. 1918-ci ildən 1920-ci ilə qədər Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ərazisi daxilində mövcud olmuşdur. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süqutundan sonra Qazax qəzasında hərbi inqilab komitəsi yaradıldı. Ermənistanda sovet hökuməti qurulduqdan (1920, 29 Ardı »

Tarixi[redaktə]
Qəmərli rayonuna daxil olan Böyük Gilanlar kəndindən 10 km cənub-qərbdə, Əliqırıq bulağının yanında, Pirdağı dağının ətəyində yerləşir. 1930-cu ilin əvvəllərində Vedi (Ararat) rayonunun tabeliyində olmuşdur.

1590-cı il tarixli «İrəvan əyalətinin müfəssəl dəftəri»ndə qeyd edilmişdir. Erməni mənbələrində Əliqrağı, Əlikrık formalarında qeyd edilir.

Kəndin adı XX əsrin 30-cu illərində Əliqoıx kimi rəsmiləşdirilmişdir.

Erm.SSR AS RH-nin 10.IX.1948-ci il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Blraşen qoyulmuşdur.

Toponim əfşar türk tayfasına məxsus qırıqlı etnonimi əsasında formalaşıb, «Qırıqlı tayfasından olan Əliyə məxsus kənd» mənasını ifadə edir. Etnotoponimdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir.

Əhalisi[redaktə]
Kənddə 1873-cü ildə 110 nəfər, 1886-cı ildə 175 nəfər, 1897-ci ildə 251 nəfər, 1904-cü ildə 202 nəfər, 1914-cü ildə 253 nəfər, 1916-cı Ardı »

Qaçaq İsaxanın həyatı və fəaliyəti Türkiyədə, Azərbaycanda və Gürcüstanda dərc olunmuş aşağıdakı elmi məqalələrdə, publisistik yazılarda və kitablarda öz əksini tapmışdır:

Nağı Bayramgil. Kızıl istilanın doğurduğu Azerbaycan isyanlarından hatiralar. TÜRK İZİ, 1954/55;
Nağı Bayramgil. Q.P.U. zindanlarındakı gecelerin kanli manzaraları. TÜRK İZİ, 1954/55.
Nağı Bayramgil. Komunistlerin kolhoz teşkilatı ve köylü. TÜRK İZİ, 1956.
Qeyd: Nağı Bayramgil İsaxan hərəkatının fəal iştirakçılarından biri olmuşdur. 1930-cu ildə üsyan amansızcasına yatırıldıqda o, Türkiyəyə keçməyə müvəffəq olmuş və 1985-ci ildə Ankarada vəfat etmişdir.

Hamlet İsaxanlı: Mərkəzi Zaqafqaziyanin sovetləşməsi və kollektivləşdirilməsi dövrünün ictimai-siyasi mənzərəsi və İSAXAN üsyanı. Azərbaycanda ictimai–siyasi fikir XX əsr, konfransın əsərləri, Bakı, 12 may, 1996. – Bakı: Xəzər Universitəsi nəşriyyatı, Ardı »