Axtardığın haqqında - Hər gün yeni məlumat öyrən
Coğrafiya[redaktə]
Machinga ölkənin üç bölgəsindən biri olsan Mərkəz bölgəsinə aiddir. Mahalın mərkəz şəhəri mahalla eyni adı daşıyan Machinga şəhəridir. Mahal şərqdə Mozambik, cənubda Zomba mahalı, şimalda Mangochi mahalı, qərbdə Balaka mahalı ilə qonşudur.
Əhali[redaktə]
Machinga mahalında 488,996 nəfər yaşayır.
Şəhərləri[redaktə]
Machinga Ardı »
Coğrafiyası və strateji mövqeyi[redaktə]
Tədqiqatçıların fikrincə İzurtu şəhəri Cənubi Azərbaycanda müasir Ziviyə şəhərinin yaxınlığında yerləşirdi. İzurtu da digər Manna şəhərləri kimi müdafiə xarakterli qala divarları ilə əhatələnmişdi. Şəhərdə iki və üçmərtəbəli binalar, eləcə də, güman edildiyinə görə, məbədlər var idi.
Tarixi[redaktə]
E.ə. 716-cı ildə Aşşur hökmdarı II Sarqon İzurtunu tutub yandırmışdı. Lakin şəhər tezliklə bərpa olunmuşdu. E.ə. 650-ci ildə Aşşur hökmdarı Aşşurbanipal yenidən İzurtunu zəbt edərək dağıtmışdı. Ardı »
Tarixi[redaktə]
XVI əsrin 1-ci yarısında yaradılmışdı. Çuxur səəd, Qarabağ, Şirvan, İran əyalətləri və Osmanlı imperatorluğu ilə həmsərhəd olan T. b. -nə Marağa, Urmiya, Soucbulaq, Xoy, Səlmas, Mərənd, Naxçıvan (16 əsrin sonunadək), Maku, Qaradağ, Ərdəbil, Miyanə, Talış, Arazbar, Sultaniyyə, Zəncan və s. əyalətlər da xil idi.
Təbriz bəylərbəyliyi ictimai-iqtisadi və strateji baxımdan Səfəvilər dövlətinin ən zə ng in və mühüm əyalətlərindən biri idi. Burada əkinçilik, maldarlıq və sənətkarlıq inkişaf etmişdi; mühüm ticarət yolları onun ərazisindən keçirdi. Səfəvilər dövlətinin paytaxtı Qəzvinə (1555), sonralar isə İsfahana (1598) köçürüləndən sonra da Təbriz bəylərbəyiliyi ölkənin siyasi və iqtisadi həyatında mühüm rol oynayırdı. Səfəvi ordusunun şəxsi heyətinin (təqr. 60 Ardı »
Tarixi[redaktə]
İranda "Mədain sarayı"na bərabər tutulan Təbriz Əlişah qəsri (Ərk qalası) öz dövründə dünyanın ən böyük müsəlman tikilisi olmuşdur. Bu əzəmətli bina Elxani hökmdarları Sultan Xudabəndənin və Əbu Səidin vəziri olmuş Tacəddin Əlişahın göstərişi ilə hicri-qəməri 716-724-cü (miladi 1338-1345-ci) illərdə tikilmişdir. Qacarlar dövrünə qədər Ərk qalası dövlət qəsri kimi istifadə edilmiş, sonralar isə Səttarxan, Bağırxan və digər Təbriz mücahidlərinin sığınacaqlarından biri olmuşdur. Ərk qalası bir dəfə zəlzələdən, bir dəfə də çar Rusiyası ordusunun hücumundan xəsarət almışdır.
Abidə Həmin dövrdə Təbrizin paytaxt olduğu dövlətin qoşunları Misirdə məmlüklərlə, Anadoluda səlcuqlar və Bizansla müharibələr aparıb.
Ərk qalası bu gün[redaktə]
Abidə bir-neçə dəfə bərpa edilsə də hazırda məhv olmaq Ardı »
226-cı ildə baş verən tacqoyma mərasimində Sasanilər sülaləsi başçısı Ərdəşir Şahənşah (şahlar şahı) titulunu qəbul etməklə, 651-ci ilə qədər mövcud olan Sasanilər dövlətinin əsasını qoydu. Gənc dövlətin fəal xarici siyasəti tezliklə qonşu Bizansla toqquşmaya gətirib çıxartdı. Artıq IV əsrin son rübündə bütün Cənubi Qafqaz Bizans və Sasanilər dövlətləri arasında nüfuz dairələrinə bölündü, Ermənistanın böyük hissəsi, Albaniya və İberiya Sasanilər dövlətinə birləşdirildi. Bu imperiyanın dastakertinə – vilayətinə çevrilən Adurbadaqan isə öz torpaqlarının münbitliyinə və təbii sərvətlərinə (başlıca olaraq neft, duz) görə dövlətin iqtisadiyyatında birinci dərəcəli rol oynadı; zərdüştiliyin mühüm mərkəzi də Adurbadaqan oldu.
603-cü ildə başlanan növbəti Sasani-Bizans müharibəsi 628-ci ilə kimi davam Ardı »
XVIII əsrin ortalarında Azərbaycanda bir sıra xanlıqlar, o cümlədən Bakı xanlığı yarandı. Ara müharibələri bütün Azərbaycanda olduğu kimi, Bakıda da iqtisadiyyat və mədəniyyətin inkişafına mane olur, əhalinin vəziyyətini son dərəcə ağırlaşdırırdı. XVIII əsrin 2-ci yarısında Bakıda şəhər həyatı və ticarət nisbətən canlandı. Lakin Ağa Məhəmməd Şah Qacarın Azərbcana hücumları iqtisadiyyatın və ticarət əlaqələrinin yenidən tənəzzülə uğramasına səbəb oldu. 1796-cı ilin yazında Rusiya imperatrisası II Yekaterinanın əmri ilə general V.A.Zubovun komandanlıq etdiyi rus qoşunları Azərbaycana yürüş etdi.
İyunun 13-də Bakı alındı. 1797-ci ilin əvvəlində general P.D.Sisyanov Bakının komendantı təyin olundu. II Yekaterinanın ölümündən sonra oğlu I Pavel V.A.Zubovu geri çağırdı. Çar qoşunları 1797-ci Ardı »
Sülalənin tarixi[redaktə]
Ziyadoğluları haqqında Tаriхçi Məhəmməd Məsum ibn Хоcəкi-Isfаhаni "Хülаsət əs-siyyаr" аdlı əsərinin "Ziyаdоğlu nəsli və Gəncənin хüsusiyyətləri hаqqındа qısа məlumаt" bаşlığındа yаzır: "Mən-Аllаhın yаzıq bəndəsi uğurlu tаlе sаhibi оlаn bu аlicənаb şəхsin süfrəsinin кənаrındа оturаnlаrdаn biri кimi zаti-аlilərinin əmri ilə bu кitаbı yаzmаğа məşğul оlаrкən özümə vаcib bildim кi, qüdrətli və əzəmətli хаnın nəsli, əcdаdı hаqqındа dа qısаcа məlumаt vеrim. Bu qısа məlumаtı sidq-ürəкlə hаzırlаdım кi, zəmаnə аdаmlаrı хаnın nəsil şəcərəsini bilsinlər. Düzdür, bu nəslin şəхsiyyətlərinin lаyiqli хidmətləri gün кimi аydındır və hеç bir tərifə еhtiyаcı yохdur. Lакin bununlа bеlə, mənim rəyimdən bеlə bir fiкir кеçdi кi, аrif аdаmlаrın bu nəslin Ardı »
İranın işğalından sonra, ərəblər Qafqaz Albaniyasına doğru hərəkət edirlər və VIII əsrdə Albaniya (Arran daxil omaqla) ərəblərin nəzarəti altına keçir. Ərəblərin gəlişinə qədər isə Albaniya müxtəlif dövrlərdə Sasanilər hakimiyyətinə tabe olmuş Mehranilər sülaləsi tərəfindən idarə olunurdu.
Azərbaycana İslamın gəlişindən sonra Arran müxtəlif dövrlərdə Rəvvadilər, Sacilər, Səlarilər, Şəddadilər, Şirvanşahlar sülalələri tərəfindən idarə olunur. Arran ölkəsinin orta əsrlərin ilkin dövrlərində ən mühüm şəhəri Bərdə olmuşdur. Bərdə X əsrdə özünün ən gözəl çağlarını yaşayır. Bu dövrdə şəhər sikkə pul kəsmə mərkəzi kimi vacib bir əhəmiyyət daşıyırdı.
Lakin rusların və digər şimal tayfalarının şəhərə aramsız və dağıdıcı basqınları şəhərin süqutu ilə nəticələnir.
Müəllifi naməlum olan Əcaib əd-dünya əsərində Ardı »