Haqqinda.az

Axtardığın haqqında - Hər gün yeni məlumat öyrən

loading...

ÜmumiƏrzurum müqaviləsi

Ərzurum müqaviləsi — Osmanlı dövləti ilə İranda Qacar sülaləsi arasında imzalanan və 1821-1823-cü il Osmanlı-İran müharibəsini sona çatdıran sülh sazişidir. 1813-cü ildə Gülüstan müqaviləsi ilə Şimali Azərbaycan və Qafqazlarda Ruslara böyük ölçüdə torpaq verən İrandakı Qacar xanədanı, bu torpaq itkilərini Osmanlılardan torpaq alaraq kompensasiya etmək istədiyi üçün, Avropalıların da qızışdırması ilə Bağdad və Şehrizor bölgələrinə hücumlar təşkil etdi. Sərhəd hadisələrinin və hücumların intensivləşməsi ilə II Mahmud Qacar İrana dövlətinə müharibə elan etdi (1820).

Qacar orduları, Osmanlı idarəçiliyindən razı olmayan, Şərqi Anadoludakı bəzi İran (Qaçar) tərəfdarı olan tayfaların da köməyilə Şərq Beyazid və Bitlisi aldılar. Ərzurum və Diyarbəkirə doğru iki qoldan irəlilədilər. Osmanlı Ardı »

ÜmumiDaşaltı Əməliyyatına hazırlıq

1992-ci ildə yanvarın ortasına doğru Qarabağda ağır vəziyyət yaranmışdı. Erməni qoşunları öz hərbi üstünlüyündən istifadə edərək Dağlıq Qarabağda azərbaycanlılar məskunlaşan məntəqələri mühasirəyə alır və bir-birindən onları təcrid edir, sonra isə müntəzəm surətdə bu məntəqələri tutmağa başlamışdılar. Bu məntəqələrin işğalı zamanı dinc əhali bu kəndlərdən qovulur, kəndlər özləri isə yandırılırdılar. 1991-ci ilin dekabrında Cəmilli, Kərkicahan və Meşəli kəndlərinin işğalı zamanı erməni silahlı dəstələri dinc əhaliyə qarşı hərbi cinayətlər törətmişdilər. Şuşanın ətrafında gərgin vəziyyət yaranmışdı. Şəhərin ətrafında olan erməni kəndləri erməni silahlı qruplaşmalarının dayaq məntəqələrinə çevirilmişdi, bu məntəqələrdən həm Şuşa şəhəri, həm yaxınlıqdakı azərbaycanlı kəndləri, həm də Şuşa-Laçın yolu daim atəşə tutulurdu. Daşaltı Ardı »

ÜmumiFəzlullah Nəimi

Həyatı və fəaliyyəti[redaktə]
Nəimi Şah Fəzlullah ibn əbu Məhəmməd Təbrizi (Fəzl) təsəvvüfi cərəyan olan hürufiliyin banisi və Azərbaycanın ən nəhəng sufilərindən biridir. Hürufilik Fəzl tərəfindən Azərbaycanda XIV əsrin sonlarında bərqərar olur və buradan Türkiyə, İran, İraq, Suriya və müsəlman Şərqinin digər ölkələrinə yayılır. Bu təlim türk xalqları içində daha artıq rəqbət doğurmuşdu. Şəmsəddin Məhəmməd ibn Əbd-ür-Rəhman Söhavinin (XV əsr) "IX əsrin parlaq şəxsiyyətləri" adlı kitabında oxuyuruq: " Adı Əbd-ür-Rəhman olan Nizami Əbu-əl-Fəzl Astrabadi Əcəmi həddən artıq savadlı bir adam idi, nəzm və nəsr sahələrindən yaxşı baş çıxarırdı, Gilan, Səmərqənd və başqa şəhərlərdə ondan ötrü məxsusi qurulan məclislərdə iştirak edirdi. Hürufilər zahidlər kimi Ardı »

ÜmumiTeofor ad

Ön Asiyada bir çox tayfaların, Azərbaycanda isə arattaların, kutilərin, lulubilərin, kasların, daha sonra mannalar və madayların şəxs adlarının mənalarını və kökənlərini üzə çıxarmaq olduqca çətindir. Bunun bir neçə səbəbi var. Əvvəla bu etnoslarda şəxs adlarının bir çoxu kökən etibarilə qədim şumerlərlə bağlıdır. Şumerlərin adları isə semit mənşəli akkad adları ilə qarışmışdı.İkincisi şumer və akkad adları əksər hallarda teofor adlar idi. Yəni qəbilə tanrılarınn adları şəxs adlarının bir hissəsini təşkil edirdi. Ümumiyyətlə, qədim qəbilələrdə dini görüşlərdə, fərdlərlə qəbilə tanrısı arasındakı münasibətin aspekti, bu əlaqənin əqidələrdə və ianamlarda əksinitapmanın mahiyyəti etnoqrafiya elmində mübahisəli məsələlərdəndir.

Qəbilə tanrıları qəbilənin və ailənin himayəçiləri ilə sayıldığına görə uşaqlara Ardı »

ÜmumiEv sənətkarlığı

Eneolit dövründə sənət sahələri daha çoxcəhətli olur. Daş və sümük əşyaları hazırlama, dəriişləmə kimi ənənəvi peşələrlə yanaşı, yeni istehsal sahələri inkişaf edir. Burma və cilalanma texnikası tətbiq olunur. Ağacişləmə sənətinin inkişafı ilə əlaqədar daş baltaların cilalanması və itilənməsi geniş yayılır. Daş baltalar vasitəsilə toxa və bir çox başqa alətlərə sap hazırlanırdı. Daş toppuzların cilalanması və onlarda dəstək yerinin deşilməsi təcrübə və ustalıq vərdişi tələb edirdi. Ağstafanın Aşağı Göycəli kəndində Töyrətəpə eneolit yaşayış yerində bir otaqda döşəmə üzərində nəhəng daş həvəng, zərbə daşı, parçalanmış daşlar, çoxlu sümük, o cümlədən yarımçıq qalmış sümük-məmulat, həm də alətlər üçün tədarük materialı tapılmışdır. Oradaca doqquz sümük Ardı »

ÜmumiMərkəzləşmiş dövlətin yaranması

E.ə. I minilliyin əvvəllərindən yazılı mənbələrin də təsdiq etdiyi kimi indiki Güney Azərbaycan ərazisində mərkəzləşmiş dövlət yaranması prosesi başlayır. Mixi yazılı mənbələrdən bizə müxtəlif tayfaların adları, daha güclü qonşularından asılı vəziyyətə düşüb tədricən qaynayıb – qarışan çoxlu xırda birliklər məlumdur. E.ə. IX əsrdən bu ərazidə Manna hökmdarlığı fərqlənməyə başlayır. Sonralar bu dövlət Güney Azərbaycanın bütün ərazilərini öz tərkibində birləşdirdi, Assuriya və Urartunun işğalçılıq yürüşlərinə qarşı fəal mübarizə apardı.

E.ə. I minilliyin əvvəllərini R. Girşman İran yaylası tarixində qaranlıq dövr adlandırır. E. ə. I minilliyin ilk əsrləri arxeoloji baxımdan müxtəlif mədəniyyətlərə məxsus ünsürlərin qaynayıb – qarışması, keramika və metal məmulatlarının hazırlanmasında yeni cizgilərin Ardı »

ÜmumiAzərbaycan sultanları

Sultan I Qızıl Arslan -1186-1191EldənizlərAzərbaycan tarixində sultan titulu qəbul edən ilk hökmdar
Sultan Nüsrətəddin (Əbu Bəkr) - 1191-1210Eldənizlər
Sultan Özbək - 1210-1225Eldənizlər
Sultan II Qızıl Arslan (Xamuş)1225-1229Eldənizlər
Sultan Hülagü - 1256-1265Hülakülər
Sultan Abaqa - 1265-1282Hülakülər
Sultan I Əhmaəd (Əhməd Təkudar) - 1282-1284Hülakülərİslamı qəbul edən ilk monqol hökmdar
Sultan Arqun xan- 1284-1291Hülakülər
Sultan Keyxatu xan - 1291-1295Hülakülər
Sultan Baydu xan - 1295Hülakülər
Sultan Mahmud (Qazan xan) -1295-1304Hülakülərİslamı rəsmi dövlət dini elan edən ilk monqol hökmdar
Sultan III Məhəmməd (Olcaytu) - 1304-1318Hülakülər
Sultan Əbu Səid (Bahadır xan) - 1318-1335Hülakülər
Sultan Arpa xan - 1335-1336Hülakülər
Sultan Musa xan - 1336-1337Hülakülər
Satı xatun - 1337-1338HülakülərAzərbaycan tarixində ilk qadın hökmdar
Sultan Süleyman xan - 1339-1344Hülakülər
Sultan Ənuşirəvan xan - 1343-1356Hülakülər
Sultan I Həsən - Ardı »

ÜmumiRəiyyət

Rəiyyət — mülkədardan asılı, onun torpağını icarəyə götürən(çox vaxt irsən) kəndli. İcarə haqqı əsasən natural(ərzaqla), bəzən isə pulla ödənilirdi.Bundan başqa rəyyətin üzərində bir çox mükəlləfiyətlər var idi: yol, arx, körpü tikmək; müharibə və sülh vaxtı vaxtı ərazidə yerləşən qoşunu və məmurları təmin etmək. Avropa kəndlisindən fərqli olaraq Müsəlman Şərqində rəyyət biyara əsasən getmirdi. Mülkədarın torpağı bütünlüklə rəiyyətin arasında bölüşdürülürdü. Zaman-zaman kəndlilərin təhkim olunması baş versə də Avropada olduğu kimi burada kəndlilər klassik mənada təhkimli sayılmırdılar, onlar nəzəri olaraq istənilən vaxt ağanı tərk edib başqa ağanın torpağına köçə bilərdilər, ama praktikada bu elə də asan deyildi. Elatdan(yarıköçəri mardarlar) fərqli olaraq rəyyət daha Ardı »