Haqqinda.az

Pirəmsaq döyüşü — 1918-ci ilin mart ayının əvvəllərində indiki Ağsu rayonunun Bico kəndində kəndin könüllü döyüşçüləri ilə Rus ordusundan buraxılmış silahlı erməni quldur dəstəsi arasında qədim Pirəmsaq qəbirstanı ərazisində baş vermiş döyüş. ("Pirəmsaq" sözü "sak qocası" mənasında izah edilir.)

Bico kəndi 1918-ci il hadisələri ilə bağlı məşhurdur. Bolşeviklərin dəstəyi ilə azərbaycanlıların soyqırımını həyata keçirən erməni hərbi quldur dəstələri 14 mindən çox dinc müsəlman Azərbaycan türkünün vəhşicəsinə qətlə yetirildiyi 1918-ci ilin mart ayında Bakıdan Kürdəmir yolu ilə kəndlərdə, qəsəbələrdə, müsəlmanların soyqırımını həyata keçirərək irəliləyirdilər. Dövrün siyasi və ictimai böhran çağını yaşayan Azərbaycanda xalqı müdafiə etmək iqtidarına malik hökumətin olmaması bir çox yaşayış məntəqələri Ardı »

Tarixi[redaktə]
Təyinatı[redaktə]
Kereftodakı bu mağara tipli tikilinin funksional təyinatına dair ədəbiyyatda iki nöqteyi-nəzər irəli sürülmüşdür. Tədqiqatçıların bir qismi onun sitayiş təyinatlı tikinti olduğunu iddia edir. Digər tədqiqatçılar isə əksinə, qayalıqlarda oyulmuş otaqlar kompleksinin mülki səciyyə daşıdığını söyləyirlər. Onlar belə hesab edirlər ki, bu kompleks yunan hərbi hissəsinin yerləşdiyi obyekt olmuşdur və Böyük Madanın şimal sərhədlərinin onu əhatə edən "barbar" xalqlardan müdafiəsi həmin hərbi hissənin vəzifəsi olmuşdur.

Kereftonun yaşayış kompleksi olduğunu iddia edən alimlər qeyd edirlər ki, Heraklın adı olan apotropeik formul həmişə şəxsi evə girişin üzərində yerləşir və bir növ tanrının himayəsi altında olan yaşayış yeri ilə əlaqələndirilmiş xeyir-duadır.

Bu nöqteyi-nəzərin tərəfdarları habelə Kerefto kompleksinin Ardı »

Maraqlı və özümlü həllə malik Cuğa xaçdaşlarının böyük əksəriyyətində eyni bir təsvir təkrar olunur: qarşı-qarşıya durmuş iki qanadlı əjdahanın bədəni buynuz zirehlə örtülmüşdür. Onların adətən açıq ağızları yana çevrilmişdir. İki əjdaha arasında qanadlı halə və ya haləyə oxşar saçı olan kişi başı təsvir edilmişdir. İkonoqrafik əlamətlərinə görə o, İsanın (ə. s.) başına oxşayır. Ümumiyyətlə bu mürəkkəb kompozisiyalarda müxtəlif din və etiqadların (zərdüştilik, mitraizm, xristianlıq və islam) birləşməsindən yaranan simvolik qrup alban sənətkarları tərəfindən təsvir edilmişdir. Təsvirlər xristian qəbir daşlarında – xaçdaşlarda yerləşdirilib – bir xaç və ya xaçlar bunu təsdiq edir. Xaçdaşlardakı İsa (ə.s.) obrazını hələ də xalq arasında yaşayan obrazlar Ardı »

Hələ 1984-cü ildə aran rayonlarına məxsus olan Kəlbəcər yay-laqlarının bir hissəsi Ermənistana verildi. Bu iş elə gizli aparıldı ki, Kəlbəcər camaatı bu işdən xəbər tutmadı. Ermənilər Zod aşırımının o üzündə, bizimkilər isə öz tərəfimizdə qızıl axtarmağa başladılar. Söyüdlü çayının səmtində bizim geoloq və fəhlələr üçün binalar tikildi. Bir azdan sonra müəmma baş verdi. Bizimkilər torpağımızda qızılın faizi azdır deyə kəşfiyyat işini dayandırıb çıxıb getdilər. Ermənilər çıxardıqları qızıllı xammalı yarım saflaşdırmaq üçün fabrik tikdilər. Qızıldan ayrılmış daşı, çınqılı dağın başına çıxarıb bizim tərəfə hellədilər. Yüz hektarla gözəl yaylaqlarımızda təmizlənməsi mümkün olmayan daş-çınqıl qalaqları əmələ gəldi. 80-ci illərin axırlarında bizim geoloqlar yenidən Söyüdlü Ardı »

Sultan Əhməd Təbrizi tərk etməzdən əvvəl Şirvanşah İbrahimdən yardım istəmiş, o isə dərhal oğlu Kəyumərsin başçılığı ilə Şirvan qoşunlarını köməyə göndərmişdi. Sultan Əhmədin məğlub olduğu gün Kəyumərs Təbrizin həndəvərinə gəlib çatdı. Gecə o, Qara Yusifin qoşunlarının qəfil hücumuna məruz qalaraq əsir alındı. Qara Yusifin əmri ilə Kəyumərs Ərçiş qalasında saxlanılırdı. Şirvanşah oğlunun geri qaytarılması üçün böyük məbləğdə pul təklif etdi. [3][4] Lakin Qara Yusif Kəyumərsi təmənnasız buraxaraq, iltifat göstərdi və onunla atası Şirvanşah I İbrahimə tabe olmaq tələbi ilə məktub göndərdi. Şirvanşah, oğlu Kəyumərsin xəyanət etməsindən, atasını devirərək, Qara Yusifin vassal olmaq barədə onunla saziş bağlamasından şübhələnərək oğlunu edam etdirdi. Ardı »

Presian yazısı — Yunanıstanın Filippi antik şəhərində tapılmış, I Presian xan tərəfindən qoydurulan abidə.

Hadisələr[redaktə]
İmperator Feofilə qarşı 837-ci ildə Saloniki şəhərində üsyan başlamışdı. Xana kömək üçün müraciət edən imperator eyni zamanda gizli-gizli xanlıqdan əsir yunanları qaytarmağa başlamışdı. Buna qəzəblənən kovxan, hücuma keçərək Salonikinin özünü ələ keçirmişdi. Presian yazısı bu dövrdə xan tərəfindən qoydurulmuşdur.

Mətni[redaktə]
Orijinal mətn:

Το]ν πολων Βου(λ)γα-
ρον [ο] εκ θεου αρχον ο Π-
ερσιανος απεστιλεν
Ι[σ]βουλον τον καυχανον δοσας αθτον φοσα-

τα κ(ε) τοω ητξιργου βοιλ-
αν κ(ε) τον κανα βοιλα κολοβρον κ(ε) ο καυχανοσ
επι τουσ Σμολεανους ο-
ν......Η [τησ] την αληθηναν γ-
υρευη, ο θ(εος) θεορι.κ(ε), η τησ ψ-
ευδετε, ο θ(εος) θεορι. Τουσ
Χριστηανους οι βουλγαρι-
σ πολα αγαθα επυισα[ν]

κ(ε) Ardı »

Həyatı[redaktə]
Məhəmmədrəhim xanın ikinci оğlu Mahmud xan 1861-ci ildə Tehran şəhərində dünyaya pənah gətirmişdi. Ailə təlim-tərbiyəsi, təhsili almışdı. Sоnra məktəbdə оxumuşdu. Təhsilini univеrsitеtdə davam еtdirmişdi. Fransızca, almanca və ingiliscə bilirdi. Mirzə ünvanı, Еhtişamüssəltənə ləqəbi daşıyırdı.

Mirzə Mahmud xan 1884-cü ildə qullarağasıbaşı vəzifəsi daşıyırdı. Mirzə Mahmud xan 1888-1893-ci illərdə Zəncanın, 1898-1901-ci illərdə Kürdüstanın valisi оlmuşdu. 1894-cü ildə Rusiyaya, Sankt-Pеtеrburq şəhərinə еlçi gеtmişdi. 1895-1897-ci illərdə Iraqda, Bağdad şəhərində baş kоnsul оlmuşdu. 1897-1898-ci illərdə MFA-nın yanında katib vəzifəsində çalışmışdı. Mirzə Mahmud xan Iranın böyük səfirlərindən biridir. 1901-1906-cı illərdə Almaniyada, Bеrlin şəhərində səlahiyyətli nümayəndə, 1906-1907-ci illərdə Almaniyada səfir, 1910-1919-cu illərdə Türkiyədə səfir оlmuşdu. Mirzə Mahmud xan yüksək Ardı »

Tarixi[redaktə]
Ərazisi ən qədim memarlıq və ilk mədəniyyət abidələri ilə zəngin olan bu şəhərdə türbə (XIV əsr), dairəvi türbə (1356-1357-ci illər), ətrafında son tunc və ilk dəmir dövrünə aid nekropol, kurqan çölü və sairə var.

Xocalı qəbiristanlığı – son tunc və ilk dəmir dövrünə (e.ə.VIII-VII əsrlər) aid arxeoloji abidələr, daş qutu və kurqanlardan ibarət, müxtəlif tipli saxsı qablar, silahlar (qılınc, xəncər, nizə və ox ucluğu, balta-təbərzin), qızıl, tunc, balıqqulağı, əqiq, şüşə, pasta və sairədən hazırlanmış bəzək əşyaları, tunc əmək alətləri və at əsləhələri aşkar edilmişdir. Burada çoxlu sayda "Qoç və yəhər" şəkilli qəbir daşı, müqəddəs ziyarətgahlar – Seyid Cəlalın ocağı, Cahan nənənin ocağı Ardı »