Haqqinda.az

Axtardığın haqqında - Hər gün yeni məlumat öyrən

loading...

EllərEl

Ümumi məlumat[redaktə]
Azərbaycan ellərində daxili bölgü bir düstura əsaslanırdı: eldən-evə. Bu düsturun ayrıntılarına varıb bildirək ki, el oymaqlara, oymaq tayfalara, tayfa tirələrə, tirə törəklərə, törək evlərə bölünürdü.

Özbəklərdə bu bölgü bir az fərqlidir. Onlarda ulus-el-boy-uruq ayrıntısı var. Vəfik paşanın lüğətində də bölgü bu cürdür. Həmin lüğətdə yazılır: «Ulus elə bölünür, el oymağa, oymaq boya, boy da uruğa ayrılır».

Ərəblərdə əşirətin şəb-qəbilə-əmarə-bətn-fəhz-fəsilə bölgüsü var.

Eli elxanlar, elbəyilər, minbaşılar, bəzi hallarda isə kələntərlər idarə edirdilər. Bəylərbəyilik dönəmində el başçılarının xan, sultan rütbələri olurdu. Adlarının önlərinə çox zaman əmir və yaxud mir ünvanları əlavə olunurdu.

Oymaqlara oymaqbəyi kimi kələntərlər, yüzbaşılar, tüşmallar və kədxudalar başçılıq edirdilər. Tayfalar, tirələr, törəklər isə Ardı »

EllərSorxi eli

Oymaqlar[redaktə]
Naseru
Boqi
Dehdar
Cehin
Şokre
Cəbbarzar Ardı »

EllərRus üsul-idarsı dövründə

1823-cü ilə bağlı qaynaqda, "Qarabağ əyalətinin statistik təsviri" adlı əsərdə Cəbrayıllı elinin Cəfərqulu xana aid olduğu göstərilir. Cəfərqulu xana bağlı Cəbrayıllı eli: 1.Cəbrayıllı obası—154 tüstü vergi ödəyirdi. Vergi ödəməyənlər: molla 1 tüstü, çavuş 1 tüstü, kor 3 tüstü, yetim 16 tüstü, kasıb 2 tüstü, dəli 1 tüstü. 2.Feyzulla bəy və Mehrəli minbaşı cəbrayıllıları—çoban, ilxıçı 9 tüstü, yetim 1 tüstü, rəncbər 5 tüstü, Qaradağdan gəlmə 5 ailə, kəndxuda 1 tüstü. 3.Cəfər ağa və Fətəli bəy cəbrayıllıları—çoban 6 tüstü, yetim və qeyri-müsəlmanlar 8 ailə. 4.Hüseyn bəy cəbrayıllıları--çoban, bağban və başqaları 11 tüstü, qeyri-müsəlman 12 ailə. 5.Şıxəliağa cəbrayıllıları—10 tüstü vergi ödəyirdi. 6.Əli əfəndi cəbrayıllıları—3 Ardı »

EllərBıçaqçı eli

Tarixi[redaktə]
Azərbaycanımızın bağrından qopmuş və hal-hazırda İran adlanan ölkənin Kirman əyalətində yaşayan Oğuz boylarımızdan biri də Bıçaqçı elidir. Adın anlamını həm “bıçaq hazırlayanlar”, “bıçaq düzəldənlər”, həm də “bıçaq gəzdirənlər” mənasında “qəzəbli”, “qızğın” kimi izah edirlər, bu sonuncu daha ağlabatan sayılır.

Bıçaqçı elinin kökləri ilə bağlı çox-çox az məlumat var. Orta əsr səyyahı İbn Battuta (1304−1377) Anadoluda Sivas dolaylarında Əhməd Bıçaqçı adında bir əsilzadədən xəbər verir. Bundan başqa Bıçaqçı elinin içində Ərəşli/Ərəşlü tirəsinin olması Bıçaqçı boyunun bir zamanlar Avşarlarla bağlılığını göstərir, çünki, bilindiyi kimi Ərəşlilər tarixən Avşarlara aid bir tirə olmuşdur.

Bıçaqçı eli Birinci Dünya Savaşı dönəmində İranda Britaniyaya qarşı üsyanda, xüsusən “Sircan epizodu” olaraq Ardı »

EllərŞeyxhasanlılar - Qolları

Şeyx Hasanlılar Ocaq (Manəvi Öndərlər) və el-əşirət olaraq iki bölümə ayrılılar. Şeyx Hasanlıların Ocaq mənsubları başta Şeyx Hasan kəndi olmaq üzərə Elazığ, Malatya, Tunceli, Ərzincan, Sivas, Tokat, Samsun kimi yerlərdə mövcudlardır. Əşirətləşmə isə Tuncelidə başlamış və zamanla Türkiyənin çeşidli bölgələrinə yayılmışdır. Şeyx Hasanlıların əşirət qolları

Şeyx Hasanlı qolu:
Abbasan (Abbasuşağı)
Karabalian (Karabaliuşağı)
Fərhadan (Fərhatuşağı)
Seyyid qolu:
Kalan (Kaluşağı)
Koçan (Koçuşağı)
Kəvan (Kavuşağı)
Və bu ana qolların özləri alt qolları da var. Hamısına birdən ümumi olaraq Şeyx Hasanlı adı verilir… Ardı »

EllərSəngsər eli

Səngsər eli əsasən İranın Simnan ostanında Mehdi şəhr(Səngsər) şəhərində yaşayırlar amma köç ərazilərinə Tehran, Qəzvin, Gülüstan, Mərkəzi, Qum,Rəzavi Xorasan, Şimali Xorasan, Cənubi Xorasan, Gilan, Mazandaran, İsfahan ostanlarıda daxildir. Səngsərlər səngsər dilində danışırlar, müsəlman (şiə) və bəhaidirlər. Onlar dünyanın ən uzun miqrasiya marşrutunu keçirlər. Belə ki, onların ən uzaq yaylaq və qışlaq nöqtəsinin məsafəsi 1500 km-dən çoxdur. Ardı »

Ellərİrəvan xanlığının nüfuz sahibləri

Şadlinskilər sülaləsi XVII əsrdə yaşayan Binnətalı Sultan adlı bir şəxslə başlayıb və indiki Şadlinskilər onun 4 oğlunun – Aslan Sultan, Kəlbalı Sultan, Niftalı Sultan, Bala Sultan Şadlinskinin nəslindəndirlər. Yaşadıqları İrəvan quberniyasının Vedibasar mahalında Şadlinskilər həmişə tərəqqipərvər və mütərəqqi fikirləri ilə fərqlənib, xalqımızın haqq mübarizəsində ön sıralarda olublar. Bu nəslin kökü orta əsrlər Azərbaycan dövləti olan Şəddadilər dövlətinin qurucularından biri – şadlılar tayfası ilə bağlıdır. Gəncədə yaşayan şadlılar XIV əsrin axırlarında İrəvana köçüblər.

Şadlıların adı İrəvanla bağlı mühüm tarixi hadisələrdə çəkilir. Məsələn, bu qədim tayfanın ağsaqqallarından olan Aslan Sultan Şadlinski 1806-cı ildə Vedibasarın rəisi olub. Rusiya-İran müharibəsinin getdiyi bir vaxtda Paskeviç Aslan Sultanla Ardı »