Haqqinda.az

Köhnə qəzetləri vərəqləyərkən, adlarını xalqımızın tarixinə yazan adamlara rast gəlirik. Budur, səksən il bundan əvvəl çap olunmuş "Veçerniy Tbilisi" qəzetinin saralmış vərəqlərində oxucu məktubları. Zaqafqaziya dəmir yolu xəstəxanasının pasiyentləri Koroxaşvili, Lomidze və digərlərinin səmimi məktublarını daxili həyəcansız oxumaq olmur. Onlar, qayğı, xoş münasibət və əlbəttə peşəkarlığa görə Gürcüstanın əməkdar həkimi Nəzirə Şah-Mirzəyə minnətdarlıq bildirirlər. Xəstəxananın pasiyentləri yazırlar: "Onun təbəssümü və xoş sözləri hər hansı dərmandan yaxşı müalicə edir". Onlar öz həkimlərini "bütün cəhətlərdən gözəl, məlahətli, əsl insan" adlandırırlar, öz dövrünün ziyalı qadınına verdikləri yüksək qiymətin necə də dəqiq olduğunu güman etmirdilər.

Çar ordusu zabitinin qızı Nəzirə Şah-Mirzə Tbilisidə Birinci Qadın gimnaziyasının səkkiz Ardı »

Şamaxıda erməni vəhşilikləri – 1918-1920-ci illərdə ermənilərin Azərbaycanın bir çox bölgələrində olduğu kimi Şamaxıda da törətdikləri soyqırım, etnik təmizləmə siyasəti. Bu siyasət azərbaycanlılara qarşı dünyada görünməmiş qəddarlıqla yadda qalmışdır.

1918-ci ilin mart-aprel aylarında erməni zorakılıqlarından Azərbaycanın ən çox zərər çəkmiş bölgələrindən biri də Şamaxı şəhəri və Şamaxı qəzasının azərbaycanlılar yaşayan kəndləri olmuşdur. Bu hadisə tarixi ədəbiyyatda Mart soyqırımı ilə birgə hallanır. Ardı »

Həyatı[redaktə]
Əbdülhüsеyn mirzə Firuz mirzə оğlu 1859-cu ildə Təbriz şəhərində dоğulmuşdu. Tehrana köçmüşdülər. Аilə təlim-tərbiyəsi, təhsili аlmışdı. Sоnrа hərbi məкtəbə dахil оlmuşdu. Аvstriyа zаbitlərinin nəzаrəti аltındа həmin məкtəbi bitirmişdi. Ingilis dilini gözəl bilirdi. Firuz mirzə оğlunu Аzərbаycаnа, Təbriz şəhərinə göndərmişdi. Əmirintizаm оrdа оnа lələliк еtmişdi. 1885-ci ildə аtаsının Nüsrətəddövlə ləqəbini dаşıyırdı. 1892-ci ildə Кеrmаn əyаlətinin vаlisi оlmuşdu və Fərmаnfərmа ləqəbini аlmışdı. 1896-cı ilədəк bu vəzifədə çаlışmışdı. Bir аrа Müzəffərəddin mirzənin Lоristаndа müаvini işləmişdi. Müzəffərəddin mirzə şаhlığа çаtаndаn sоnrа Əminüssultаnı sədr əzəm təyin еtdi. Sədr əzəmin оnunlа аrаsı оlmаdığındаn vəzifədən çıхаrdı. Əbdülhüsеyn mirzə 1896-ci ildə hərbi nаzir vəzifəsinə təyin еdilmişdi. 1897-ci ilin sеntyаbr Ardı »

İki ildən sonra eyni məqsədlər göndərilən daha bir qızılbaş korpusu darmadağın edildi. Sonrakı beş-altı il ərzində vəziyət köklü surətdə dəyişdi və İsfahan sarayı yeni Qəndahar hakimi Mahmudun qarşısında geri çəkilməyə başladı. 1719-cu ilin yayının axırında Mahmud qərbə yürüş etdi; 1722-ci ilin oktyabrında İsfahana daxil oldu, və Səfəvi şahı Sultan Hüseyni taxtdan imtina etməyə məcbur etdi. Qəndahardakı hadisələrin inkişafı Heratdakı vəziyədə də təsir edirdi. Qilzayların təzyiqi nəticəsində Herat ətrafına köçmüş əfqan abdali tayfasının aristokratiyasının nüfuzu artırdı.

1720-1722-ci illərdə Mir Əşrəf əmisi oğlu Qəhdəhar əmiri Mir Mahmud Hotakinin İrana yürüşündə iştirak etmişdi.

1725-ci ilin aprelində Mir Əşrəh öz əmisi oğlu Mir Mahmud şaha qarşı İsfahanda Ardı »

Səbuk Təkin Salur (26 oktyabr 1923 - 8 noyabr 1991) — jurnalist və tarixi roman yazıçısı, bir sıra radio və televiziya proqramlarının müəllifi.[1]

Həyatı[redaktə]
Səbuk Təkin Salur İran İslam İnqilabından sonra Kanadaya köçmüş və orada vəfat etmişdir. O, Əbdüssəməd mirzə Salurun nəticəsi idi. Ardı »

17-ci əsrdə Rusiyanın Şimali Qafqazda əsas dayağı Terki qalası idi. Burada çar sərdarları və qoşunları yerləşirdi. 17-ci əsrin ortasında rus hökuməti Terki şəhərciyinin ətrafında yetmiş kabardin özdən ailəsi, xeyli rus və erməni köçürmüşdü. Qarnizon 2000 nəfərdən ibarət idi. Terekin sağ sahilində Sunja çayının qovuşduğu yerdə, indiki Qroznının şimal-şərqində, 1635-ci ildə rus hökuməti Sunja istehkamını möhkəmləndirdi. 1645-ci ildən sonra rusların burada əsas dayağı kabardin knyazı Mutsal Terki şəhərciyindən Sunjaya köçür. Sunja istehkamının 2 verstliyində rus təbəsi İldar murzanın başçılığıaltında braqunlular məskunlaşdı. Sunja çayından qərbə hələ İvan Qroznı dövründən Rusiya ilə sıx əlaqələri olan kabardinlər yaşayırdı. Kabardanın cənubunda Dəryal keçidinə nəzarət edən osetinlər Ardı »

Həyatı[redaktə]
Sasan mirzə Bəhmən mirzə oğlu 1832-ci ildə Tehran şəhərində dоğulmuşdu. Saray təlim-tərbiyəsi, təhsili almışdı. Bəhaüddövlə ləqəbini daşıyırdı. Müqəddəs Məkkəyi-mükərrəmi ziyarət еtmişdi. Nasirəddin şahın оğullarından Sultan Mоinəddin mirzənin və Sultan Hüsеyn mirzə Cəlalüddövlənin lələsi оlmuşdu. Hacı Sasan mirzə 1868-ci ildə Təbrizin valisi оlmuşdu. 1889-cu ildə Hüsеyn xan Mötəmidülməlik Yəhya xan Müşirüddövlə оğlunun əvəzinə Ərak (İranın mərkəzi hissəsinin) qоşunun başçısı təyin еdilmişdi. Hacı Sasan mirzə Bəhaüddövlə 1905-ci ildə vəfat еdib. Ardı »

Tarixi[redaktə]
1730-1736-cı illər müharibəsinin başlanmasına İranda əfqan ağalığına son qoyan və faktiki olaraq hakimiyyəti əlində cəmləşdirən Səfəvi sərkərdəsi Nadir xan Əfşarın Həmədan sülh müqaviləsinin şərtləri ilə razılaşması səbəb oldu.

1730-cu ildə Nadir Xorasanda əfqanların qiyamını yatırarkən II Şah Təhmasib Osmanlıya qarşı müstəqil hərbi əməliyyata başladı. Lakin Həmədan yaxınlığında məğlubiyyətə uğrayıb sülh bağlamağa məcbur oldu. 1723-cü il müqaviləsinə əsasən, Araz çayından şimalda yerləşən Zaqafqaziya ərazisi Osmanlı İmperiyasının tərkibinə keçdi. Lakin tezliklə II Şah Təhmasibi hakimiyyətdən salan Nadir Osmanlılara qarşı hərbi əməliyyatı genişləndirdi.

1734-1735-ci illərdə Şimali Azərbaycan, Şərqi Ermənistan və Şərqi Gürcüstan Osmanlıdan geri alındı. Qars və Eçmiədzin arasında ağır məğlubiyyətə uğrayan (14 iyun 1735) Osmanlılar Ardı »