Haqqinda.az

1409-cu ildə 15 yaşlı Turğay Mirzə vəliəhd olduğuna görə Teymurilər imperiyasının paytaxtı Səmərqəndə hakim təyin edilir. O, yüksək vəzifəsindən təhsilini artırmaq, məktəblər, kitabxanalar açmaq, elmi təşkilatlar yaratmaq üçün istifadə edir. Onun ensiklopedik biliyi, elmə və maarifə göstərdiyi qayğı az bir zamanda Teymurilər imperyasının sərhədlərindən uzaqlara yayılır.

Bu imperyanın ərazisi o qədər böyük idi ki, şairlər ondan söz açanda mubaliğə ilə “məmləkətin bir ucunda günəş doğanda o bir ucunda günəş batır”,və ya “bir çapar məmləkətin bu başından o başına altı ay at çapır” yazırdılar. Onun elmə verdiyi dəyərdən xəbər tutan alimlər Səmərqəndə doğru axışırlar. Açdığı mədrəsələrdə istedadlı gənclər təhsil alırlar.

Gənc Turğay Mirzə atası Ardı »

Əhməd Azəri Qumi Bəydili — Şiə ruhani, fəqih və siyasətçi.O, həmçinin İranın Ekspertlər məclisinin üzvü idi. 1925-ci ildə Qumda dünyaya gəlmişdir. Ardı »

Əfrasiab – Cənubi Azərbaycan ərazisində yarım əfsanəvi Turan hakiminin adıdır. Bəzi mütəxəssislər İranmənşəli ad sayırlar. Türkcə abra – xilaskar sözü, -si şəkilçisi və ən (əb) – bacarıqlı, fərasətli, mahir, işcil [17] sözündəndir. Bu adın "abra" komponenti Xarəzmdə Afriqlər sülaləsinin banisi Afraq (Abraq, Abriq) şəxs adında da vardır.

Bariaks – e. ə. 324 – cü ildə Makedoniyalı İskəndərin ağalığına qarşı üsyan qaldırmış midiyalının adı [18]. Buy – Arik şəxs adının (sondakı "s" yunan dilində əlavə olunma şəkilçidir) yunanca yazılışı nəticəsində təhrif olunmuşdur. Türkcə buy və ariq, arik sözlərindəndir. Türk sabirlərdə Boyariks şəxs adı ilə müqayisə olunur.

Artabazan – III əsrin 20-ci illərində Atropatenanın çarı Ardı »

Sultan Yaqub bəy Şirvanşah Fərrux Yassarın qızı Gövhər Sultan xanım və başqaları ilə yaşam qurmuşdu. Baysunqur mirzə, Murad mirzə, Həsən mirzə adlı oğulları vardı. Ardı »

Həyatı[redaktə]
Osmanlı və Qızıl Ordu Türk dövlətlərinin böyük xakanı Şahrux mirzə 1407-ci ildə hakimiyyətə yiyələnincə Herat şəhərini paytaxt etdi. Qısa zamanda dagınıqlığı düzəltdi və hakimiyyətini bütün bölgələrə qəbul etdirdi. Qaraqoyunlulara və Iraqda iktidarı əllərinə keçirən Cəlayırlara qarşı səfərlər təşkil etdi. Irağı alaraq idarəsini oğlu Uluğ bəyi Mavəraünnəhr ümumi valiliyinə gətirdi.Uluğ bəyin ümumi valilik mərkəzi Səmərqənd idi.

Şahrux mirzə ölüncəyə qədər qərb türkleri, yəni Qızıl Ordu və Osmanlı dövləti ilə Anadolu bəylikləri onu Böyük Türk xakanı, yani de-fakto olaraq tanıdılar. 40 il səltənət sürən Şahrux mirzənin son illərındə ölkə tamamilə əmniyyətə qovuşmuş yüksək bir səviyəyə çıxacaq olan teymurlular çağı mədəniyyət və sənət həyatı onun Ardı »

Həyatı[redaktə]
Nəsrulla xanın ikinci оğlu Məhəmməd xan Ərdəbil şəhərində dünyaya gəlmişdi. Mükəmməl ailə təlim-tərbiyəsi, təhsili görmüşdü. Məhəmməd xan Xоyun valisi оlmuşdu. Məhəmməd xan İran şahından üz döndərmiş, Rusiyaya üz tutmuşdu. Bir müddət Şuşa şəhərində yaşayandan sonra yenidən İrana qayıtmışdı.



Ailəsi[redaktə]
Məhəmməd xanın Məhəmmədqulu xan, Əhməd xan adlı оğulları vardı. Ardı »

Hacısamlı camaatı bir nеçə tayfadan ibarət idi. Bu tayfalar: qasımuşağı, qarabayramlı, əhməduşağı, qaraçənli... Hacısamlı camaatı Gəvənli, Babadünlü, Babadün, Qaraçənli-Alaqaya, Qaraçənli-Кümbəzli, Qasımuşağı (Кürdhacı), Əhməduşağı (Rəsullu), Namlı (Lələbağırlı), Qarabayramlı, Ərdəşova, Pircahan, Piçənis, Vağazin və Şəlvə adlı кəndlərdən ibarət idi. Qasımuşağı tayfası Кürdhacı, Şamкənd, Birinci Çorman, Iкinci Çorman, Ələкçi, Bozdoğan, Piçənis, Bülövlüк şеnliкlərini salmışdılar. Qarabayramlı tayfası Şəlvə, Qabaqtəpə-Daşlı, Кalafalıq-Daşlı, Canıbəyli, Narışlar, Vəlibəyli, Budaqdərə, Imanlar, Hacıxanlar, Qovuşuq, Dambulaq-Sеyidlər, Кaha, Pircahan, Alpout, Qoşasu, Alıqulular кəndlərini yaratmışdılar. Əhməduşağı tayfası Hətəmlər, Muncuqlu-Rəsullu, Кorcabulaq, Taxtazavod yaşayış məntəqələrini bina еtmişlər. Qaraçənli tayfası Qorçu, Qarabəyli, Zağaaltı, Löləbağırlı, Əriкli, Güləbird və başqa yaşayış məntəqələrinin əsasını, ilк daşını qoydular. Babadünlü tayfası Bülüldüz, Ipəк Ardı »

Udilərin sayı haqqında ən həqiqətəuyğun məlumat 20-ci əsrin son 25 ilinə təsadüf edilir. Dünyada udinlərin sayı: 1880-cı il - 10 min, 1897-cı il - 4 min, 1910-cu il - 5900, 1926-cı il - 2500, 1959-cu il - 3700, 1979-cu il - 7000, 1989-cu il - 8652 nəfər olmuşdur. Ardı »