Haqqinda.az

Axtardığın haqqında - Hər gün yeni məlumat öyrən

loading...

Azərbaycanla bağlı tayfa və qəbilələr‎Bayat tayfası

Bayat (Boyat, Bəyat) tayfası — türkdilli tayfalardan birinin adı olub IX-X əsrlərdə Qayı tayfası ilə yanaşı Şimali Qazaxıstan çöllərində oğuzlara başçılıq etmiş tayfalardandır.

Azərbaycan xalqının formalaşmasında əsas amilə malik olan tayfalardan biri də Bayat tayfası olmuşdur. Həmin tayfanın söylədikləri nəğmələr isə Bayat tayfasının nəğmələri, yəni bayatı adı altında termin kimi formalaşmışdır. Deməli, Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatının ən geniş yayılan, ən kütləvi bir növü də bayatların adını yaşadan bayatılardır.

Şah İsmayıl Xətai yeni hökumətə dayaq olmaq və onu əldə saxlamaq üçün İranda yaşayan Boyat türklərindən bir dəstəsini siyahı uzrə köçürüb Dərbənddə və Şabranda yerləşdirmişdir.

Həmin tayfanın üzvləri tərəfindən salınmış yaşayış məntəqələri onların adı ilə Boyat Ardı »

Azərbaycanla bağlı tayfa və qəbilələr‎Sülü bəy Zülqədər

Həyatı[redaktə]
Xəlil bəyin öldürülməsindən sonra bəyliyin basına kiçik qardaşı Süli bəy keçdi. Bu sırada Misirdə olan Osman bəy və İbrahim bəy Sultan Bərkuk tərəfindən tutuldular. Zülqədərlilərin toplanmasını istəməyən Sultan Bərkuk, Süli bəyin başa keçdiyini xəbər alar-almaz Həmadaki qüvvələrinə Süli bəyin üstünə yürüş etmələrini əmr etdi. Süli bəy Maraş üzərindən Əlbistana gələn bu qüvvələr ilə Göksun yaylağında qarşılaşdı. Baş verzn çarpışmada məmlük qüvvələri yenildilər. Bu savaşda Həma və Besni valiləri də öldürüldü. Bu xəbər üzərinə Süli bəyin qarşısına rəqib olaraq çıxarılmaq üçün Qahirədə tutuqlu olan qardaşları İbrahim bzy və Osman bəy sərbəst buraxıldı. Bu qardaşlardan Osman bəy Süli bəyə itaət etdi. İbrahim bəy Ardı »

Azərbaycanla bağlı tayfa və qəbilələr‎Xanməhəmməd bəy Ustaclı

Həyatı[redaktə]
Xanməhəmməd bəy Mirzə bəy oğlu Ustaclı elinin Təmişli oymağındandır. O, I Şah İsmayıl Səfəvinin yaxın adamlarından sayılırdı. Qızılbaşlar məmləkətinin adlı-sanlı sərkərdələrindən idi. Şahın Şirvan yürüşündə iştirak etmişdi. Səliqə-səhmanı, ədəb-ərkanı, qəyyur-qoçaqlığı ilə şahın diqqətini cəlb etmiş, vəzifədə irəli çəkilmişdi. Şahın bacılarından birinə evlənəndən sonra, 1507-ci ildə Diyarbəkr bəylərbəyi təyin olunmuşdu.

Xanməhəmməd bəy Diyarbəkrə gələndən sonra yerli ağalara qarşı savaşa başladı. Tarixçi Həsən bəy Rumlu yazır: "Həmin müharibədə Qasım bəyin 10 min nəfərlik qoşununa qarşı, Xanməhəmməd bəy Ustaclının 2 min nəfər qoşunu vuruşdu və qalib gəldi". [1]

"Cahanarayi-Şah İsmayıl Səfəvi" adlı tarixi əsərdə yazılır: "Xanməhəmməd bəy Ustaclı Diyarbəkri başdan başa tutaraq, böyük qələbələr qazanmışdı... Bütün Ardı »

Azərbaycanla bağlı tayfa və qəbilələr‎Təkəli üsyanı (1531)

Tarixi[redaktə]
1531-ci ildə Çuxa sultan Təkəli da Hüseyn xan Bəydili-Şamlı ilə düz dolanmayıb öldürüldü. Təkəlilər vəkiliyi Çuxa sultanın böyük oğlu Şahqubad bəyə verilməsini təklif etdilər. Özünə gəlmiş ustaclılar bu təklifə qarşı çıxdılar. Maraqlıdır ki, bu dəfə zülqədər və avşar əmirləri ustaclıları dəstəklədilər. Təkəlilər ustaclılardan bir neçə adam öldürdülər. I Şah Təhmasib təkəli tayfasının qətlinə fərman verdi. Təkəlilər bu hayı eşidib qaçdılar. Adlı-sanlı təkəli əmirləri Osmanlı dövlətinə sığındılar. Şah əmirüməralığı Abdulla xan Təmişli-Ustaclının və Hüseyn xan Bəydili-Şamlının arasında bölüşdürdü.

Bu qiyam zamanı məşhur Təkəli əmirlərindən Əlisultan xan, İbrahim xəlifə,Pərvanə bəy, Duray bəy və maşqaları öldürüldü. Ardı »

Azərbaycanla bağlı tayfa və qəbilələr‎Mirzə Məhəmmədkərim bəy Kəbirli

Həyatı[redaktə]
Məhəmmədkərim bəy Mirzə Hаqvеrdi bəy оğlu 1779-cu ildə Şuşa şəhərində dоğulmuşdu. İbtidаi təhsilini аtаsındаn аlmışdı. Sоnrа mükəmməl mədrəsə təhsili аlmışdı. Sаvаdlı оlduğundаn dоlаyı mirzə аdlаnırdı. Mеhdiqulu xаn Sаrıcаlı-Cаvаnşirə xidmət еtmişdi. Divаnxаnаdа kаtib vəzifəsində qulluqdа idi. Xаnın yаxın аdаmlаrındаn sаyılırdı.

Mirzə Məhəmmədkərim bəy xоşxət xəttаt idi. Kitab üzü köçürürdü. Zəngin kitabxanası vardı. Məşhur “Rövzəti-üş-şühəda” əsərini köçürüb övladlarına bağışlamışdı.

Ailəsi[redaktə]
Mirzə Məhəmmədkərim bəyin Əbdürrəhim bəy, Əbdülkərim bəy, Əbdüləzim bəy аdlı оğullаrı vаrdı. Ardı »

Azərbaycanla bağlı tayfa və qəbilələr‎Farsın hökmdarları

Sultan Ömər Şeyx mirzə 1393—1394
Pir Məhəmməd mirzə 1394—1400, 1403—1409 (İsfahanın hakimi 1408—1409)
Sultan İskəndər mirzə Həmədanın hakimi 1403—1409
Rüstəm mirzə İsfahanın hakimi 1405—1408
Sultan İskəndər mirzə 1409—1414
Sultan İbrahim mirzə 1414—1435
Bayqara mirzə Lurestanın hakimi 1414—1415
Abdulla mirzə 1435—1450 Ardı »

Azərbaycanla bağlı tayfa və qəbilələr‎Kərbəlayi Miralılar

Tarixi[redaktə]
Kərbəlayi Miralılar soyu Seyidli oymağının sayılıb-seçilən tarixi keçmişə malik nəsillərindən biridir. Din xadimləri, tacirləri ilə tanınmış soy öz adını Kərbəlayi Mirəlinin adından almışdır. Kərbəlayı Mirəli XVIII əsrin ortalarında anadan olmuşdur. O, mükəmməl dini təhsil almış, zəmanəsinin savadlı, müdrik din xadimlərindən sayılmışdır. Kərbəlanı ziyarət etdiyi üçün Seyidli oymağında Kərbəlayi Mirəlı adı ilə tanınmışdır. Kərbəlayi Mirəlı təxminən 1826-cı ildə Seyidli oymağında vəfat etmişdir. Onun Ağamalı, Ramazan, İsmayıl, Mirəli adlı oğlanları olmuşdur. Nəsil XIX-XX əsrlərdə Əliyev soyadı ilə tanınmışdır. Hazırda Kərbəlayi Mirəlinin oğlu İsmayılın nəsli İsmayılov soyadı ilə tanınır. [1]

Xeyriyyəçilik fəaliyyətinə görə o, Qarabağın mesenatlarından sayılmış Hacı Zeynalabdin Əliyev Kərbəlayi Miralılar soyundandır.[2]

Qarabağın tanınmış, savadlı Ardı »

Azərbaycanla bağlı tayfa və qəbilələr‎Uluqbəy Elmi nailiyyəti

Ulduz cədvəli kitabı beş hissədən ibarətdir. O beş hissənin ikisi astralogiyaya – ulduzlara görə insan taleyindən, gələcəkdə baş verəcək təbii hadisələrə həsr edilib.

XVII yüzildə isə “Ulduz cədvəli” latıncaya, fransızcaya və ingiliscəyə çevrilərək Londonda, Parisdə, Florensiyada və Cenevrədə nəşr edilir. «Ulduz cədvəli» kitabı o qədər heyranedici olur ki, bir çox alim cədvəlin orijinallığına şübhə ilə yanaşır. Alimin apardığı müşahidə və hesablamaları mümkünsüz hesab edirlər. Zaman isə öz işini görür.

1908-ci ildə Rus alimi Vyatkin Uluq bəyin rəsədxananın yerini müəyyənləşdirmək üçün Səmərqəndə gəlir. Burada arxivlərdə çalışır, qocalarla söhbətlər edir. Torpaq idarəsinin arxivində XVII yüzilliyə dair bir sənəd tapır. Sənəddə “təlli-rəsəd” adı ilə bir sahənin Ardı »