Haqqinda.az

Axtardığın haqqında - Hər gün yeni məlumat öyrən

loading...

BiologiyaYüz illərlə saxladığımız halda, cücərməyən toxumlar nə üçün torpağa atıldıqda cücərir? Toxumların y

Bitkilərin sərinləmə mexanizmi olmasaydı, onlar bir neçə saata günəşin altında məhv olardılar.

Eyni yerdə olan bitki və daş günəş enerjisini bərabər miqdarda almalarına baxmayaraq, eyni dərəcədə isinməzlər. Günəşin altında qalan hər canlıda mütləq mənfi təsir meydana gəlir. Elə isə bitkilərin istidən minimum dərəcədə təsirlənmələrini təmin edən nədir? Bitkilər bunu necə bacarırlar? Yüksək temperaturda bütün yay boyu bitkilərin yarpaqlarının günəşin altında qovrulmasına baxmayaraq, niyə onlara heç nə olmur? Ayrıca, bitkilər öz tərkiblərindəki isinmədən başqa, kənardan da istilik alaraq dünyadakı temperatur tarazlığını təmin edirlər. Bu istilik tutma əməliyyatını apararkən özləri də bu istiyə məruz qalırlar. Bəs getdikcə artan istidən təsirlənmək əvəzinə, bitkilər çölün istiliyini Ardı »

Biologiya"Kalaniya Orxideya"

Yaşıl qitədə təxminən 2sm. ölçüdə, formasına görə ördəyi xatırladan qeyri-adi görünüşlü səhləb çiçəyi «Kalaniya Orxideya» mövcuddur. Təbiət əbəs yerə heç nə etmir və burda da özünün bir izahı var.

İnsan üçün bəlli olan səhləb çiçəyinin bu növü formaca ördəyi xatırladır. Çiçəyi yuxarı hissəsi dişinin xatırladır və bu erkəkləri cəlb edir. Yox, orxideya onları yemir. Sadəcə olaraq, o çiçək tozcuğu transportyor kimi, tozlanma üçün erkəklərdən istifadə edir. Erkək bir müddət çiçəyin tələsinə düşür və birmənalı şəkildə tozcuqla örtülür. Ardı »

BiologiyaÇarlz Darvini təkamül nəzəriyyəsi haqqında

Çarlz Darvinin (Charles Darwin) 1859-cu ildə işıq üzü görmüş “Növlərin mənşəyi” adlı kitabı ilə gündəmə gələn təbii seçməyə əsaslanan Təkamül nəzəriyyəsi elə o vaxtdan bu günə qədər müzakirə predmetinə çevrilmişdir. Bu nəzəriyyə dünyadakı həyatın təsadüf nəticəsində meydana gəldiyini və bütün canlıların ortaq bir canlıdan törədiyini irəli sürür. Nəzəriyyəyə görə insan nəslinə ən yaxın canlılar meymunlardır.

Təkamülü müdafiə edən nisbətən insaflı alimlər bunun bir nəzəriyyə olduğunu etiraf etsələr də, nəzəriyyə insanlara elmi həqiqət kimi təqdim edilmişdir. Halbuki bunun yanlış olduğunu göstərən və gündən-günə çoxalan elmi dəlillər var. Bu yaxınlarda isə insanlarla meymunların genetik oxşarlığı iddiasının da yanlış olduğu isbat edildi. Məşhur “Nature” jurnalının Ardı »

Biologiyaİnfuzorlar və ya Kirpiklilər tipi

İnfuzorlar tipinə aid olan növlər həyat tsiklinin heç olmazsa bir mərhələsində kirpiklərə malik olurlar. Bu tipin nümayəndələrinin sitplazmasında bir-birindən forma və funksiyasına görə fərqlənən iki nüvə vardır. İnfuzorların əksəriyyəti şirin sularda, dənizlərdə və torpaqda sərbəst yaşayır, az bir qismi isə parazitdir.
İnfuzorlar tipi iki sinfə bölünür: kirpikli infuzorlar və sorucu infuzorlar. Kirpikli infuzorlar sinfinin tipik nümayəndəsi infuzor tərlikdir.
Amöb və evqlenin yaşadığı çirkli su hövzələrində uzunluğu 0,1-0,3 mm-ə çatan infuzor tərliyə də rast gəlinir (şəkil 13). Onun bədəninin xarici qatı bərk olduğundan bədəni nisbi sabit formaya malikdir. Bədən səthində uzununa cərgələrdə yerləşmiş kirpikciklər vardır. İnfuzor tərliyin quruluşu Kirpikciklərin dalğavari hərəkəti sahəsində tərlik küt Ardı »

BiologiyaBöyüdücü cihazlar

Bitkinin həyatını daha yaxşı başa düşmək üçün onun orqanları və daxili quruluşu ilə tanış olmaq lazımdır. Çiçəkli bitkilərin orqanlarını (kök , gövdə , yarpaq, çiçək , meyvə və toxum) adi gözlə görmək mümkündür.
Bitkilərin daxili quruluşunu öyrənməkdə bizə lupa (böyüdücü cihaz) kömək edir. Lupa iki tərəfdən qabarıq şüşədən ibarətdir. Lupadan istifadəni asanlaşdırmaq üçün böyüdücü şüşəni yanına dəstək bərkidilmiş çərçivənin içinə salırlar ( 10 ).
Lupadan istifadə edərkən, onun dəstəyindən tutub, baxılan əşyanı yaxşı görünə biləcək məsafəyə qədər yaxınlaşdırmaq lazımdır. Lupa baxılan əşyaları 2-25 dəfəyə qədər boyüdür.
Ən təkmilləşmiş böyüdücü cihaz - mikroskopdur. Mikroskop ilk dəfə XVII əsrdə hazırlanmışdır. 0 zamanlar üçün ən çox təkmilləşdirilmiş Ardı »

BiologiyaNektarsız bitkilər necə döllənirlə

Bəzi bitkilər həşəratları özlərinə çəkmək üçün nektarları olmadığı halda, nektarları olan çiçəklərin rəngində olurlar. Aralıq dənizi iqlimində olan meşələrdə bir yerdə bitən bənövşəyi zəngçiçəyi ilə orxideya növü olan qırmızı sefalanda bitkisi buna gözəl nümunədir.

Bənövşəyi zəngçiçəkləri arılar üçün cəzbedici nektar ifraz edir, qırmızı sefalanda isə bu xüsusiyyətə sahib deyil. Hər baxımdan bir-birindən fərqli olan iki bitkini yarpaq kəsən çöl arıları dölləndirirlər. Yarpaq kəsən arılar zəngçiçəyini dölləndirərkən, qırmızı sefalandanın da döllənməyə ehtiyacı olduğunu bilirlər. Nektarı olmayan bitkini dölləndirən arılar elm adamlarını maraqlandırmış və onlar bunun səbəbini araşdırmışlar.

Bu sualın cavabı spektrofotometr adlandırılan bir alətlə aparılan araşdırma nəticəsində ortaya çıxmışdır. Məlum olmuşdur ki, çiçəklərin Ardı »

BiologiyaBiologiya rəqəmlərdə-1

1. Lupa əşyanı 2-25 dəfə böyüdür.
2. Lupada 1 böyüdücü şüşə olur.
3. Levenhukun mikroskopu 270 dəfə böyüdürdü.
4. Müasir işıq mikroskopu əşyanı 3600 dəfə böyüdür.
5. Okulyarda 2 böyüdücü şüşə olur.
6. Palıd ağacının ömrü 1000 ildir.
7. Alma bitkisinin kökü 3-4 m dərinliyə, 15 m yanlara yayılır.
8. Kökün əmici tellərinin uzunluğu 10 mm-dən çox olmur.
9. Dəvətikanı bitkisinin kökü 15 m dərinliyə gedir.
10. 2 cür kök sitemi var: mil və saçaqlı.

11. Ardı »

BiologiyaAzərbaycan faunası

Azərbaycanın müasir onurğalı heyvanlar aləminə 6 sinfə aid 634 növ daxildir. Bunlardan dəyirmiağızlılar 1, balıqlar — 97, suda-quruda yaşayanlar — 10, sürünənlər — 52, quşlar — 367, məməlilər isə — 107 növlə təmsil olunur. Onurğasızların 14000 növünü həşəratlar təşkil edir.
Lakin son onillikdə insanların fəaliyyəti ilə əlaqədar olaraq bütün təbii komplekslərin çirkləndirilməsi ənənələri ekoloji tarazlığın pozulması və bir sıra amillərlə yanaşı, təbii landşaftların gündəngünə azalması heyvanlar aləmi tərkibinin say və növlərinin azalmasına səbəb olmuşdur. Bu ənənə nəinki saxlanılır, həm də gündən-günə artmaqda davam edir. Hal-hazırda kənd təsərrüfatı və tikinti işləri ilə əlaqədar tutulan torpaq sahələrinin genişləndirilməsi nəticəsində 14 növ məməli heyvan Ardı »