Haqqinda.az

Yasa (monq. Их засаг хууль — Çingiz xanın dövründən başlayaraq monqolların qanunlar məcəlləsi adlanırdı. Böyük Yasa da deyilirdi.Mündəricat [gizlə]
1 Tarixi
2 Çoxluğun iştirak etdiyi hökumət
3 Qanun əsasında idarəçilik
4 Bərabərlik
5 İnsan hüquqları və fərdi azadlıqlar
6 Elxanlılar və Yasa
7 Ədəbiyyat
8 İstinadlar
9 Həmçinin bax
10 Xarici keçidlər

[redaktə]
Tarixi

Böyük öndər Çingiz xan (1162-1227) tərəfindən monqol mədəniyyətinə aşılanmışdır; indiki anlamda demokratik cəmiyyət qurmasa da, məhz Çingiz xan həmin dəyərləri monqolların şüuruna hopdurmuşdur.

Çingiz xan monqolları demokratiyaya necə yönləndirmişdir? Birincisi , o, xalqın hökuməti idarə edə bilməsinin iki ilkin zəruri şərtini institutlaşdırmışdır. Monqol tayfalarını vahid və müstəqil bir dövlət şəklində birləşdirməklə öz xalqına öz qanunlarını hazırlamaq hüququ vermiş, özündən Ardı »

I Kserks (Farsca: Xəşayarşah (خشایارشاه)‎[1])(hökm: MÖ 485–465) Əhəməni imperiyasının şahıydı. Yunanca Əski fars hökmdar adlarından Xšayāršā (Hşayarşa) sözündən gələn Kserks, "qəhrəmanlar kralı" anlamına gəlir.[2]

Fars kralı I Kserks, illərdən bu yana atası I Daranın yunanlılara qarşı başlatdığı savaşı sürdürmək üçün hazırlanırdı. Afinaya qarşı böyük orduyla səfərə çıxdı. Bizim eradan əvvəl E.ə. 484-cü ildə I Kserks başçılığındaki ordu Anadoluya çatdı və Çanaqqalada, Çanaqqala boğazı (Dardanel)in qarşı sahilində yerləşən Abidosa gəmilərdən bir körpü qurub əsgərlərini boğazdan qarşıya keçirdi. Herodot, I Kserksin beş milyondan artıq adamı olduğunu söyləse də, ozan Simon bu sayın üç milyon yaxınlığında olduğunu bildirir. Herodot, ordunun içərək çayları qurutduğunu və iri Ardı »

Sultan IV Mehmed (1648-1687)

I İbrahimin oğludur. Atası İbrahim üsyankarlar tərəfindən taxtdan endiridikdən sonra 8 avqust 1648-ci ildə sultan oldu. Bu sırada yeddi yaşında idi. Təhsil və təliminə səltənəti zamanında da davam etdi. Sultan IV Mehmetin uşaqlığından istifadə edən dövlət addımlarındakı kəslər, idarədə daha çox söz sahibi ola bilmək üçün mübarizələrə başladılar. Bu vəziyyət zaman zaman üsyanların çıxmasına və dövlət işlərinin pozulmasına səbəb oldu. Xəzinə boşaldı. 1652-ci ildə sədrəzəmliyə gətirilən Tarhuncu Əhməd Paşa ilk olaraq maliyyə çətinliyi önləmək üçün tədbirlər gördü. Ancaq xərclərin qısılması bəzi dövlət məmurlarının xoşuna gəlmədi və müxtəlif böhtanlarla Tarhuncunu vəzifədən uzaqlaşdırdılar. 1654-ci ildə Quru Murad Paşa əmrindəki Osmanlı Ardı »

Bərkə xan (1257-1266) – Qızıl Orda xanı, Cuçi xanın oğlu, Cuçi xanın atası Monqol İmperiyasının banisi Çingiz xanın nəvəsi .
[redaktə]
Həyatı

Batı xanın ölümündən sonra yerinə kiçik qardaşı Bərkə xan keçdi (1257). Bərkə xan öz adına sikkə basdırmaq surətiylə Qaraqorumla əlaqəsini kəsərək müstəqilliyini elan etdi. Ayrıca Yenisaray şəhərini təmir edərək yeni paytaxt yaratdı.

Bu sırada Çingiz xanın digər oğulları bir-biriylə anlaşmazlığa düşmüş, Böyük xaqanlıq taxtı üçün öz aralarında savaşmağa başlamışdılar. Bərkə xan bu durumu yaxşı dəyərləndirdi. Böyük xaqanlıq savaşında öncə Arık Buqayın tərəfini tutdu. Amma bu savaşdan Xubilay xan qalib çıxmışdı və bu üzdən Böyük xaqanlıqla əlaqəsi büsbütün kəsilmişdi.
[redaktə]
Tarixi

Çingiz İmperatorluğunun bölünməsindən Xarəzm bölgəsinin Çığatay Ardı »

Bilgə Təkin - 966-975-ci illər arası hökmdarlıq etmiş Qəznə hakimi.

Samani generalı Faiqin ordularını məğlub etdikdən sonra bir az daha müstəqilləşsə də hələ də Samanilərin hakimiyyəti altında idi.

975-ci ildə yerinə seçki ilə başqa bir sərkərdə olan Böri Təkin keçdi. Ardı »

Konstantinopol (yunan dilində: Κωνσταντινούπολις, Konstantinupolis, latın dilində: Constantinopolis, Osmanlı türkcəsində: Konstantiniyye) indiki İstanbul şəhərinin köhnə adı. 1930-cu ildə əksər qərb ölkələrində şəhərin hələ də Konstantinopol adlandırılmasına son qoymaq üçün Türkiyə Böyük Millət Məclisi şəhərin adını dəyişərək rəsmən İstanbul adlandırmışdır.Mündəricat [gizlə]
1 Tarixi
2 Konstantinopolun süqutu
3 Konstantinopolu işğal cəhdləri
3.1 İşğal cəhdləri
4 Həmçinin bax
5 Xarici keçidlər

[redaktə]
Tarixi

İstanbul ərazisində yunanların indiki dörd koloniyası mövcud idi. Bunlardan ikisi Asiya qitəsində ikisi isə Avropa qitəsində yerləşirdi. Asiyadakı koloniyalar Xalkedon (yunan dilində: Χαλκηδών, türk dilində: Kadıköy) və Skutari (yunan dilində: Σκουτάρι, türk dilində: Üsküdar) bölgələrində yerləşmişdi. Avropadakılar isə İasonion (yunan dilində: Ἰάσωνιον, türk dilində: Beşiktaş) və Bizantion Ardı »

Qaraqorum (monqolca: Хар Хорум) — Çingiz xan imperiyasının paytaxtı. Şəhərin adının mənası qədim türk dilində "Qara daşlar" mənasındadır.


[redaktə]
Tarixi

Orxun çayının qərb sahilində yerləşirdi. Bu şəhəri qədim uyğurların xaqanı Buğu xan tikdirmişdi. Çingiz xan bu şəhəri özünə paytaxt seçdi. İlk elxanlar və Qızıl Orda xanları Qaraqorumu tanıyırdılar və bac-xərac verirdilər. Ardı »

Məzdək Bamdad oğlu-(?-529), yeni din yaradıcısı, reformist

Mündəricat [gizlə]
1 Fəaliyyəti
2 İstinadlar
3 Qaynaqlar
4 Həmçini bax
5 Xarici keçidlər

[redaktə]
Fəaliyyəti

Zərdüşt və Maninin ideyalarını yenidən reform edən Məzdək Bəmdad oğlu klassik feodal cəmiyyətində indiyədək kimsənin cürət etmədiyi baxışlarla çıxış etdi. Nəyə görəsə, Qərb dünyasının hələ əsrlər sonra düşünəbiləcəkləri dəyərləri daha öncə qəbul etdirməyə çalışan Məzdəkin adı mənbələrdə yalnız "ümumi qadın" fikrini ön plana çəkən bir "zındıq" kimi çəkilib. Ümumiyyətlə, ərəb-fars tarixçiləri bu cür məsələlərə xüsusilə önəm verirdilər. Babəkin 20 ildən artıq apardığı azadlıq mübarizəsini detalları ilə yazmaqdansa, onların qadınlı kişili nə iləsə məşğul olduqlarını özlərinin elmlərinə daha çox layiq bilirdilər. Yəni kimi nə maraqlandırırsa, ondan Ardı »