Haqqinda.az

Axtardığın haqqında - Hər gün yeni məlumat öyrən

loading...

ToxuculuqGədəbəy xalçaları

Gədəbəy xalçaçılıq məktəbi - Azərbaycanın digər xalçaları kimi Gədəbəy xalçaları da qədim və zəngin tarixə malikdir.İstehsalı

Şəkildə təsvir olunan xalça Gəncədən 50km qərbdə yerləşən Gədəbəy rayonunda istehsal olunur. Yaxın keçmişə qədər Gədəbəy xalçaçılıq məktəbinin istehsal mərkəzləri həm də Çaykənd və Gölkənd (müasir Ermənistan ərazisində yerləşən kənd orada "Qara qoyunlu" adlanırdı ) kəndləri idi. Gədəbəydə həm də "Şamxor", "Çıraxlı", "Faxralı" tipli xalçalar (onları Gəncənin müxtəlif rayonlarında toxuyurdular) və "Qazax" xalçaları istehsal olunurdu.
[redaktə]
Bədii xüsusiyyətləri

Xalçanın ara sahəsi şaquli istiqamətdə uzanmış ulduzşəkilli medalyonlarla bəzədilmişdir. Onların arasında uzunsov düzducaqlılar yerləşdirilib. Bu düzbucaqlıların daxilinə hörülmüş şaquli formaların sonlarında buynuzvari burumlar (qıvrımlar) var. Kontur xətli bütün mərkəzi hissə haşiyə Ardı »

ToxuculuqÇıraqlı xalçaları

Çıraqlı xalçaları – Gəncə xalçaçılıq məktəbinin Gəncə qrupuna daxil olan xovlu xalçalar.Mündəricat [gizlə]
1 Ümumi məlumat
2 Bədii analiz
3 Texniki xüsusiyyətlər
4 Mənbə
5 Xarici keçidlər

[redaktə]
Ümumi məlumat

Çıraqlı xalçaları əvvəlcə Gəncə şəhərindən 35 km cənubda, hal-hazırda Daşkəsən rayonunun ərazisində yerləşən Çıraqlı kəndində istehsal olunmağa başlamışdır. "Çıraqlı xalçaları" bir müddət sonra Gəncə zonasının bütün xalçaçılıq məntəqələrində istehsal olunmağa başlayır. Bu xalçalar bəzən "Qazaxça xalçası", "Gəncə xalçası", "Fəxralı xalçası", "Şamxor xalçası" və digər adlarla adlandırılmışdır. Buna səbəb isə xalçanın digər ərazilərdə istehsal olunmağa başlanması olmuşdur.
[redaktə]
Bədii analiz

Ara sahənin yerliyi göy rəngdədir və ara sahədə bir-birinin ardınca yerləşmiş altıbucaqlı göllərin yerliyi isə qırmızı rəngdədir. Göllərin daxilindəki elementlər qədim Ardı »

ToxuculuqXalçaçılıq

Xalçaçılıq – kənd daxmalarında yaranan və zaman ötdükcə incəsənətin ən mühüm növlərindən birinə çevrilən sənətdür.Mündəricat [gizlə]
1 Ümumi məlumat
2 Azərbaycanda xalçaçılıq sənətinin tarixi
3 Azərbaycanda XX əsrdə xalçaçılığın inkişafı
4 Mənbə

[redaktə]
Ümumi məlumat

Bu sənət növünə hər zaman dövlət başçıları çox əhəmiyyət vermiş, ən dahi şairlər öz əsərlərində istedadlı xalça toxuyanları xatırlatmışlar. Xalçaların inkişafı tarixi şərti olaraq 4 əsas dövrə bölünür:
Birinci – inkişafın ilkin dövrüdür. Bu dövrün məmulatları çox sadə və naxışsız idi. cecim və palazlar meydana çıxır.
İkinci dövr - Bü dövrdə kilimin daha çətin üsullarla toxunma üsulları yaradılır.
Üçüncü dövr – toxunmamı şedde, verni, sumax, zili üsullarının yaranması dövrüdür. Sadə və çətin sarımanın geniş Ardı »

ToxuculuqSamux xalçaları

Samux xalçaları - Azərbaycanın Gəncə-Qazax xalçaçılıq mərkəzinin Gəncə qrupuna aid olan bu xalçalar qədim və zəngin tarixə malikdirlər.İstehsalı

Şəkildə təsvir olunan xalçanın adı Gəncədən 35km şimalda yerləşən Samux yaşayış məntəqəsindən götürülmüşdür. Belə xalçalar Samux rayonunun şimal - qərb hissəsindəki xalçaçılıq məntəqələrində - Kəsəmən, Salahlı, Poylu, Qazaxlı və başqa kəndlərdə də istehsal olunur. Bəzi sənətşünaslar səhvən xalçaya adı çəkilən kəndlərin adlarını verirlər. "Samux" xalçaları Gəncə qrupunda ən qədim və ən məşhur xalçalar hesab olunur.
[redaktə]
Bədii xüsusiyyətləri

Xalçanın sadə, lakin orijinal kompozisiyası Gəncə qrupundan olan digər xalçaların kompozisiyasından fərqlənir. Ara sahənin mərkəzində kvadrat formada göl yerləşir. Kvadratın içində bir neçə uzun üfiqi zolaq var. Bu zolaqlar Ardı »

ToxuculuqGörədil xalçaları

Görədil xalçaları – Abşeron xalçaçılıq məktəbinin Bakı qrupuna daxil olan xovlu xalça növü.Mündəricat [gizlə]
1 Ümumi məlumat
2 Bədii analiz
3 Texniki xüsusiyyətlər
4 Mənbə
5 Xarici keçidlər

[redaktə]
Ümumi məlumat

"Görədil xalçaları" öz adını Bakı şəhərindən 20 km şimalda yerləşən Goradil kəndinin adından almışdır. "Görədil xalçaları" təkcə Goradil kəndində deyil Mərdəkan, Pirşağı, Bül-bülə, Novxanı və Nardaran Bakıətrafı kəndlərdə də toxunurdu. Bəzi xalçaçılar bu xalçanı "Novxanı xalçası" hesab etsələrdə, bu xalçalar "Novxanı xalçalarından çox fərqlənir.
[redaktə]
Bədii analiz

"Görədil xalçaları"nın orta yerliyinin kompozisiyası "Novxanı xalçası"nda olduğu kimidir. Orta sahədə yerləşən iki və ya üç böyük göldən başqa göllərin arasında sağ və sol tərəflərdə cüt-cüt yerləşmiş firuzəyi yerliyi olan dörd balaca Ardı »

ToxuculuqŞabalıdbuta xalçası

Şabalıdbuta xalçası – Qarabağ tipinə aid olan xovlu xalça.

Mündəricat [gizlə]
1 Ümumi məlumat
2 Bədii analiz
3 Texniki xüsusiyyətlər
4 Mənbə
5 Xarici keçidlər

[redaktə]
Ümumi məlumat

Qarabağ tipinə aid olan “Şabalıdbuta xalçaları”nın əsas istehsal mərkəzləri Ağdam, Cəbrayıl və Muğandır. Daha qədim zamanlarda Cənubi Azərbaycanın Araz çayının sağ sahili hissəsində yerləşən xalçaçılıq mərkəzlərində belə təsvirli xalçalar toxunurdu, lakin həmin xalçalar Qarabağ xalçalarından daha kobud olurdu. Cəbrayılda ipəkdən toxunan “Şabalıdbuta xalçaları” çox məşhur idi.
[redaktə]
Bədii analiz

Xalçanın orta sahəsini sağ və sol tərəflərə “baxan” buta bəzəyir. Xalçanın bədii keyfiyyəti orta sahədəki həmin butanın arasındakı məsafə ilə müəyyən olunur. Daha sıx yerləşmiş buta daha gözəl görünüşə malik olur. Orta sahəsini “qotazlı Ardı »

ToxuculuqBorçalı xalçaları

Borçalı xalçaları – Gəncə xalçaçılıq məktəbinin Qazax qrupuna daxil olan xovlu xalçalar.Mündəricat [gizlə]
1 Ümumi məlumat
2 Bədii analiz
3 Texniki xüsusiyyətlər
4 Mənbə
5 Xarici keçidlər

[redaktə]
Ümumi məlumat

"Borçalı xalçaları" öz adını Qazax rayonunun şimal-qərbində yerləşən (indiki Gürcüstan ərazisi) Borçalı toponimi ilə bağlıdır. Bu bölgənin böyük kəndləri - Qurdlar, Axurlu, Qaçağan, Sadahlı (Saşıhlı), Daştəpə və Ləmbəli məşhur xalçaçılıq məntəqələri olmuşdur. Yuxarıda adı çəkilən kəndlərin, həmçinin Borçalının digər kəndlərinin əhalisi əsasən etnik azərbaycanlılardan ibarətdir.
[redaktə]
Bədii analiz

"Borçalı xalçaları" adı ilə tanınan xalçalar ornamental quruluşundan asılı olaraq bir neçə üsulla toxunmuşdur. "Borçalı xalçaları" toxunma üsuluna görə əsasən beş yerə ayrılır.
Birinci üsul

Birinci üsulla toxunan "Borçalı xalçaları" mərkəzi oxda şaquli yerləşmiş Ardı »

ToxuculuqAzərbaycan xalçaçılıq məktəbləri

Azərbaycan xalçaçılıq məktəbləri

Əsrlər boyu qədim Azərbaycanın müxtəlif regionlarnda müxtəlif xalçaçılıq məktəbi inkişaf etmişdir. Təbrizdə, Ərdəbildə, Qubada, Bakıda, Şirvanda, Gəncədə, Qazaxda, Qarabağda, Naxçıvanda və digər bölgələrdə toxunan xalçalar yunun keyfiyyəti, boya komponentləri, boyaq və toxuma texnologiyaları, dizayn, orijinal həndəsi naxışlar və obrazları ilə bir-birindən fərqlənmişdir.[1]

Azərbaycan xalçaları sənət sahəsi kimi həm coğrafi mövqeyinə, həm də naxış, kompozisiya, rəng həlli və texniki xüsusiyyətlərinə istehsalına görə şərti olaraq 7 xalçaçılıq məktəbinə bölünür:[2] [3]

Təbriz xalçaçılıq məktəbi
1. Quba xalçaçılıq məktəbi
Əsas məqalə: Quba xalçaçılıq məktəbi

Azərbaycanın şimal-şərqində yerləşən Quba xalça mərkəzi üç hissəyə bölünür: dağlıq, dağətəyi və ovalıq hissələr.
2. Abşeron xalçaçılıq məktəbi
Əsas məqalə: Abşeron xalçaçılıq məktəbi
3. Şirvan Ardı »