beyaz.az

Haqqinda.az

Axtardığın haqqında - Hər gün yeni məlumat öyrən

Legionun fəaliyyəti

1942-­ci ilin av­qus­tun­da Hit­­ler təş­­kil olu­nan mil­­li le­gion­­lar­la or­du qə­r­ar­ga­hı ara­sın­­da ra­bi­­tə və­­zi­­fə­­si­­ni gö­­rən məh­­dud və muəy­­yən iş­­lər­­lə bağ­lı "Ra­bi­­tə (ir­­ti­b­at) he­yət­­lə­­ri" (Ə­l­a­qə qə­r­ar­gah­la­rı – al­man­ca: "Fer­bin­­dunqş­tab­lar) qu­rul­ma­sı­­nı əmr et­­­di. Azər­­bay­can "Rabitə hеyəti"­­nin ba­şı­n­a da Əbdürrəhman bəy Fətəlibəyli-Düdənginski gə­­ti­­ril­­­­di. Azər­­bay­can le­gio­­ner­lə­­ri­­nə əv­­vəl­­cə qrup ha­lın­­da başçı­­lıq edir­­di­­lər: Ab­bas bəy Ata­ma­lı­­bə­y­ov, Əb­­dür­­rəh­­man bəy Fə­­tə­­li­­bəy­­li-­Dü­­dən­­gins­­ki və Fuad Əmir­­can.

"İr­­ti­b­at He­yə­­ti" — Fer­bin­­dunqş­ta­bın hər­­bi, mül­­ki və dip­­lo­ma­tik şö­­bə­­lə­­ri fəa­­liy­­yət gös­­tə­­rir­­di. Hər­­bi şö­­bə­­yə Ə. Dü­­dən­­gins­­ki, mül­­ki işə F. Əmir­­can, dip­­lo­ma­tik sa­hə­­yə isə A. Ata­ma­lı­­bə­y­ov rəh­­bər­­lik edir­­di. Azərbay­can­lı­l­ar­dan iba­­rət olan 804-­cü ta­bur al­man­la­rın 49-­cu dağ kor­pu­su­nun 4-­cü dağ atı­­cı di­­vi­­zi­y­a­sı­n­a gon­­də­­ril­­di. Hə­­min di­­vi­­zi­y­a Qaf­qaz­da Suxumi is­­ti­q­a­mə­­tin­­də­­ki yük­­sək dağ ra­yon­la­rın­­da hə­­rə­­kət edir­­di.

Nalçik və Mozdok is­­ti­q­a­mət­­lə­­rin­­də olan döyüş­­lər­­də əsa­­sən 111-­ci Azər­­bay­can ta­bu­ru vu­ru­şur­du. Ge­ne­ral-­ley­te­nant Qray­fen­ber­qin mə­l­u­ma­tın­­da di­­gər ta­bur­lar­la ya­na­şı, azər­­bay­can­lı­l­ar­dan təş­­kil edil­­miş 804-­cü və 805-­ci ta­bur­la­rın da me­şə­­lik ra­yon­lar­da ay­rı­-ay­rı dəs­­tə­­lə­­rə qar­şı uğur­lu dö­­yüş­­lə­­ri qeyd olu­nur­du. Məhz be­lə uğur­lu dö­­yüş­­lər­­dən son­ra ay­rı­-ay­rı ta­bur­la­ra "al­man for­ma­sı da­şı­m­aq şə­­rə­­fi" nail olur­du.

Azər­­bay­can le­gio­­nu­nun əsas ba­za­la­rı Polşa və Almaniya əra­­zi­­lə­­rin­­də yer­lə­­şir­­di. Son­ra­lar isə le­gio­­n Pol­şa­nın Ro­dom mən­­tə­­qə­­sin­­dən Fransanın cə­n­u­bun­da yer­lə­­şən Ro­des şə­­hə­­ri­­nə köçürü­­ldü. 1944-­cu il­­də Azər­­bay­can le­gio­­ner­lə­­rin­­dən Ə.Fə­­tə­­li­­bəy­­linin, İ.İs­­ra­fi­l­o­vun, R.Ba­ba­ye­vin, T.Məm­­məd və Ə.Qa­zı­y­e­vin fəal­­lı­­ğı ilə "İr­­ti­b­at Qə­r­ar­ga­hı"nın (Fer­bin­­dunqş­ta­bın) Pa­ris fi­­lia­­lı ya­ra­dıl­­dı. Pa­ris fi­­lia­­lı­n­a Nu­şi­­bəy Zul­­qə­­də­r­ov, Rza Ta­ğı­y­ev və Əli­­bəy Ha­cıns­­ki da­xil ol­du­lar. 1944-­cu il­­də Pa­ri­­sin al­man­lar­dan azad edil­­mə­­sin­­dən son­ra Pa­ris fi­­lia­­lı da bu­ra­xıl­­dı. Azər­­bay­can le­gio­­nu­nun bir his­­sə­­si məhv edil­­di, bir his­­sə­­si isə in­­gi­­lis­-a­me­ri­k­an qo­şun­la­rı­n­a təs­­lim ol­du.


Tarix: 10.01.2015 / 13:22 Müəllif: Feriska Baxılıb: 47 Bölmə: Ümumi