beyaz.az

Haqqinda.az

Axtardığın haqqında - Hər gün yeni məlumat öyrən

Səqəleyn hədisi

Səqəleyn həsisi(ər:حديث الثقلين) islam peyğəmbərindən mütəvatır(Ardı-ardına) quran və itrətinə(Əhli-Beyt) görə nəql olan hədisdir.
انی تارک فیکم الثقلین کتاب الله وعترتی ما ان تمسکتم بهما لن تضلوا بعدی: کتاب الله فیه‌الهدی والنور حبل ممدود من السماء الی الارض وعترتی اهل بیتی وان اللطیف الخبیر قد اخبرنی‌انهما لن یفترقا حتی یردا علی الحوض وانظروا کیف تخلفونی فیهما


Tərcümə:
Mən sizin aranızda iki ağır, qiyimətli əmanət qoyub gedirəm: Allahın Kitabı və mənim itrətim. Əgər onlara sarılsanız, məndən sonra heç vaxt yolunuzu azmayacaqsınız. O, zamana kimi ki siz bunlara qol atırsız yoldan çıxmayacaqsınız və bu iki yadigarım heç bir zaman birbirlərindən ayrılmayacaqlar.[1]
Həmçinin Ümmü Sələmə islam peyğəmbərindən nəql edir ki:
Əli Quranladır və quran əli-ilə bu ikisi birbirlərindən Hovuzda(Gölməçə) mənə gəlməyincə ayrılmayacaqlar.[2]

Səqəleyn hədisinin doğruluğu bir Dissertasiyada neçə il bundan əvvəl misrdə Darül Təqribi Məzahibi islami (دارالتقریب بین المذاهب الاسلامیه)-də isbat edilib və çap olunubdur.[3]
Şiələr sünnüləri təqsirləndirillər ki onların ikinci Xəlifələri Ömər məşhur kəlamındaki deyir:Allahın kitabı kifayətdir(حسبنا کتاب الله), bu hədisi ayaq altına alıb və ona əməl etməyibdir.[4]

Əhi beytə sarılmaq yoxsa xatırlamaq iddiası

İbn Teymiyyə yazır:
“Səhihi-Müslim”dəki hədis yalnız Allahın kitabına sarılmağı əmr edir, lakin itrət barəsində yalnız "onları xatırlatmaq"la kifayətlənir. Buna görə də üç dəfə “uzəkkirukumullahə fi əhli-beyti” ifadəsinin təkrarı onlara sarılmağa əmr olunmadığını göstərir!”[5]

Müslim hədisi Zeyd ibn Ərqəmdən nəql etmişdir. O, Übeydullah ibn Ziyaddan qorxduğuna görə hədisi tam şəkildə nəql etməmiş, onun “itrətə sarılmaq” hissəsini ixtisara salmışdır. Bu müddəanın dəlili budur ki, Zeyd ibn Ərqəm bir çox hallarda bu hədisə toxunaraq onun mətnini məşhur yolla (təriqlə) nəql etmişdir ki, orada “itrətə sarılmaq” əmr olunur. Müslim, Zeyd ibn Ərqəmin hədisinin izahında "Əhli-beytə sarılmaq" ibarəsini gətirməmişdir.Bundan əlavə Əhməd ibn Hənbəl, nəql etdiyi hədisdə eynilə Müslimin ibarələrini qeyd etmiş və ona Əhli-beytə sarılmağa dair əmr edilən hissəsini əlavə etmişdir.[6] bu hədis təkcə Müslimin nəql etdiyi təriqlə xülasələnmir; əksinə o digər yollarla da nəql olunmuş və onlarda “Qurana və Əhli-beytə sarılmaq” yanaşı qeyd olunmuşdur. Belə ki, Tirmizi həmin hədisi Zeyd ibn Ərqəmdən bu şəkildə nəql etmişdir. Əhli-sünnət alimlərindən bir qrupu da Tirmizinin hədisinin sənədini səhih bilmişlər. Onların bəzləri qeyd edilir:
Vəhhabilərin hədisdə imamı Nasirəddin Əlbani bu hədisi Tirmizinin Zeyd ibn Ərqəməyə çatan sənədləri ilə nəql etdikdən sonra –orada Allahın kitabına və Peyğəmbər itrətinə sarılmaq əmr olunur – yazır: “Hədisin sənədi səhihdir.” [7] O, hədisi “Səhihul-camiis-səğir” kitabında da səhih hesab etmişdir.[8]
İbn Həcər Əsqəlani “Səqəleyn” hədisini nəql etdikdən sonra – orada Allahın kitabına və Peyğəmbərin itrətinə sarılmağa əmr və təşviq edilir – yazır: “Hədisin sənədi səhihdir.”[9]
Həmçinin, digər bir qrup da hədisi həmin məzmunla (Allahın kitabına və Peyğəmbərin itrətinə sarılmağa əmr) nəql etmiş və onu səhih saymışlar. O cümlədən, İbn Həcər Heytəmi[10], Buveysiri[11], Yəqub ibn Süfyan Fəsəvi[12], Qənduzi Hənəfi[13], Mahmud Şükri Alusi[14]. O, yazır: “Səqəleyn hədisi əhli-sünnət və şiə firqələrinin nəzərində sabitdir (mövcuddur).”
Müttəqi Hindinin “Kənzul-ummal”da nəql etdiyinə əsasən, İbn Cərir Təbəri də hədisi səhih hesab etmişdir.[15] Cəlaləddin Süyutü “Müsnədi İmam Əli” kitabında – Məhamilinin “Əl-əmali” kitabından – nəql edir ki, o da “səqəleyn” hədisini səhih bilir.[16] Həsən ibn Əli Səqqaf Şafei “səqəleyn” hədisini “Sünəni Tirmizi”dən nəql etdikdən sonra yazır: “Hədis sənəd baxımından səhihdir.”[17]
Hakim Nişapuri hədisi Allahın kitabına və Peyğəmbərin itrətinə sarılmağın lazımlığını çatdıran kəlmələrlə nəql edərək onu Qədiri-Xum hədisi ilə xətm edir və yazır: “Hədis sənəd baxımından Buxari və Müslimin şərtlərinə uyğun olaraq səhihdir. Baxmayaraq ki, o ikisi bu hədisi nəql etməmişlər.”[18] İbn Kəsir deyir: “Səhih sənədlə sübut olunmuşdur ki, Peyğəmbər Qədir-Xumda öz xütbəsində buyurdu: “Mən sizin aranızda iki ağır və qiymətli əmanət qoyuram...”[19] Həmçinin o, “Səqəleyn” hədisini Nisainin sənədləri ilə nəql etdikdən sonra deyir: “Şeyximiz Zəhəbi buyurmuşdur ki, bu hədis sənəd baxımından səhihdir.”[20] Heysəmi hədisi Allahın kitabına və Peyğəmbərin itrətinə sarılmağın lazım (zəruri) olmasını çatdıran məzmunla nəql etdikdən sonra deyir: “Bu hədisi Təbərani “Mocəmul-kəbir” kitabında nəql etmişdir və onun ricallarının hamısı siqə və etibarlıdır.”[21]
Cəmaləddin Qasimi yazır: “Səhih sənədlə sübut olunmuşdur ki, Peyğəmbər öz xütbəsində buyurdu:

اِنِّى تَارِکٌ فِیکُم ُالثَّقَلَیْنِ; کِتَابَ اللهِ وَ عِتْرَتِى...


“Mən sizin aranızda iki ağır və qiymətli əmanət qoyuram: Allahın kitabı və itrətim.”
Səmhudi Şafeyi yazır: “Təbərani bu hədisi “Mocəmul-kəbir”də sənədlərlə nəql etmişdir ki, onun ricallarının hamısı siqədir.”[22] Əzhəri də “səqəleyn” hədisini nəql etdikdən sonra yazır: “Məhəmməd ibn İshaq bu hədisin “həsən” və səhih olmasına etiqad bəsləyir.”


Tarix: 24.02.2013 / 17:40 Müəllif: *_*M_O_N_I_K_A*_* Baxılıb: 520 Bölmə: Hedisler