beyaz.az

Haqqinda.az

Axtardığın haqqında - Hər gün yeni məlumat öyrən

TibbCəmil Əliyev

Cəmil Əliyev – tibb elmləri doktoru, professor, əməkdar elm xadimi (2000), Respublika Milli Onkologiya Mərkəzinin direktoru, Rusiya TEA-nın və Azərbaycan MEA-nın akademiki
Həyatı

Əliyev Cəmil Əziz oğlu 1946-cı il martın 30-da Bakıda doğulub. N.Nərimanov adına Azərbaycan Tibb İnstitutunu bitirib. Tibb elmləri doktoru, professordur. 2001-ci ildən Milli Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvüdür.

C.Əliyev həmçinin Nyu-York Elmlər Akademiyasının üzvü, Rusiya Tibb Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü, Rusiya Federasiyasının Təbiət Elmləri Akademiyasının həqiqi üzvü, İngiltərə Nammersmit Kral Universitetinin professoru, Anderson xərcəng əleyhinə Mərkəzin professorudur.

230-dan çox elmi əsəri çapdan çıxıb. 80-ə yaxın elmi əsəri xaricdə çap olunub.

1979-cu ildə yazdığı monoqrafiyaya ("Dərinin bədxassəli şişlərində plastik operasiyalar") görə SSRİ Tibb Elmlər Akademiyasının

N.N.Petrov Ardı »

TibbOdri Hepbern

Odri Hepbern (4 may 1929, Belçika – 20 yanvar 1993, İsveçrə) — məşhur Amerika kinoaktrisası.
Həyatı

Ötən əsrin 60-cı illərindən bu günə kimi sevilən amerikalı kinoulduz Odri Hepbern XX əsrdə dünyanın 10 ən gözəl aktrisası sırasında yer alıb. Təəccüblü görünsə də, post sovet məkanının kinosevərləri onun yaradıcılığı ilə xronoloji baxımdan gec tanış olublar. Odri (əsl soyadı Hepbern Raston) 1929-cu il mayın 4-də Brüsseldə anadan olub. Sonra valideynləri ilə birlikdə Londona köçüb. Özünü teatra həsr etmək arzusu ilə yaşayan gənc Odri balet məktəbində təhsil alıb. Hepbernin kinofilmə ilk çəkilişi 1950-ci ildə Londonda "Cənnətdə gülüş" filmində olub. Londonun teatr səhnəsində çıxış edən gənc balerinanı rejissor Ardı »

TibbArterial hipertenziya

Arterial hipertenziya – arterial təzyiqin (AT) 140/90 mm.c.süt-dan yuxarı qalxmasına deyilir.

Arterial hipertenziya birincili və ikincili olur. Birincili arterial hipertenziya – Hipertoniya xəstəliyi ayrıca bir xəstəlik olub əsas və aparıcı əlaməti AT-in qalxmasıdır.

İkincili arterial hipertenziya simptomatik hipertoniya adlanır və bu zaman arterial hipertenziya başqa xəstəliklər nəticəsində əmələ gəlir.
Simptomatik hipertoniya (ikincili hipertoniya)

Simptomatik hipertoniyaya aiddir:

Böyrək mənşəli hipertenziya – böyrək arteriasının stenozu, aterosklerozu, pielonefrit, qlomerulonefrit, böyrəkdaşı xəstəliyi və s.

Endokrin(hormonal) mənşəli hipertenziya – İtsenko – Kuşinq sindromu, feoxromositoma, hiperaldosteronizm, qalxanabənzər vəz xəstəlikləri(zob), hiperparatireoz, oral kontraseptivlərin qəbulu və s.

Sinir mənşəli hipertenziya – Neyrosirkulyator distoniya(NSD), kəllə-beyin travmaları və s.
Əlamətləri

Arterial təzyiqin qalxması çox zaman əlamətsiz olur və yalnız təsadüfən Ardı »

TibbDiastola

Diastola (yun. diastole, mənası: Genişlənmə) - ürək dövrünün fazasıdır. Bu zaman ürəyin sağ və sol mədəciklərinin əzələsinin boşalması nəticəsində həcmi genişlənərək, qulaqcıqlardan gələn qanı qəbul edir. Buna yüklənmə/dolma fazası da deyirlər. Bu zaman ürəyin aorta və ağciyər arteriyası qapaqcıqları qapanır, sol ikitaylı və sağ üçtaylı qapaqcıqlar açılmış olurlar. Bu an damar divarlarının müqaviməti nəticəsində qapanmış aorta aypara qapaqcıqlarına soykənən qan axını diastolik təzyiqi yaratmış olur. Diastolik təzyiq damar divarlarının müqavimətindən və aypara qapaqcıqların intaktlığından asılıdır. İnsan ölən zaman ürək diastola vəziyyətində olur.

Adətən ürək dayanmaları diastola fazasında baş verir. Yalnız hiperkalimiyalı (qan zərdabında K++ ionunun miqdarının normadan artıq olması) ürək dayanmaları sistola Ardı »

TibbAçıq arterial axacaq

Açıq arterial axacaq və ya Açıq Botal axacağı anadangəlmə ürək qüsuru, dölün qan dövranında mühüm əhəmiyyətə malik arterial axacaq – Botal axacağı insan doğulduqdan sonra normada öz funksiyasını itirirdiyi üçün qapanmış olur. Bəzən bu axacaq qapana bilmir və açıq qalaraq eyniadlı ürək qüsurunu meydana çıxartmış olur.
Patoanatomiyası

Açıq arterial axacaq adətən tipik olaraq sol ağciyər arteriyasının ayrıldığı yerdə aorta qövsü ilə ağciyər arteriyası arasında bir rabitə damarıdır. Normada o, insan doğulduqdan sonra ilk həftələr ərzində tutularaq, eyniadlı bağa çevrilmiş olur.
Patofiyiologiyası

Axacağın diametri və uzunluğu hemodinamik pozğunluğun səviyyəsini müəyyən edir. Axacaqdan axın həm sistola həm də diastola zamanı olur. Soldan sağa axın- şunt və ağciyər Ardı »

TibbMitral qapaq çatışmazlığı

Mitral qapaq çatışmazlığı və ya mitral çatışmazlıq — anadangəlmə və əsasən qazanılma ürək qüsuru olub, ikitaylı qapaqların iltihabi prosseslərlə: revmatizma, sistemli qırmızı qurd eşənəyi, sistemli sklerodermiya, arteriit və s.-lərlə zədələnməsi ilə meydana çıxmış olur.
Etiologiyası

Mitral çatışmazlıq qapaq həlqəsinin, qapaq qanadcıqlarının, qapaq vətər tellərinin və məməyəbənzər əzələnin hər hansı patoloji dəyişikliyə məruz qalmasından meydana çıxmış olur. Həlqə dilatasiyasına ürəyin sol mədəciyinin genişlənməsi, həlqə kirəcləşməsinə isə arterial hipertoniya, aorta daralması, şəkərli diabet, Marfan sindromu və s. səbəb ola bilir. Vətər tellərinin qırılmasına və ya cırılmasına infeksion endokardit, revmatik hərarət və travma səbəb ola bilər.

Səbəblərinə görə mitral çatmamazlıq aşağıdakı kimi ola bilər:

Ardı »

TibbBahadur Eyvazov

Eyvazov Bahadur Əsgər bəy oğlu - görkəmli həkim, dermatoloq, tibb elmləri doktoru (1936), professor (1940), Azərbaycan SSR-nin Əməkdar həkimi (1942) və Əməkdar elm xadimi (1956).
Həyatı

Bahadur Eyvazov 26 oktyabr 1907-ci ildə Qaryagin qəzasının Qarğabazar kəndində anadan olmuşdu. Kəndlərindəki natamam məktəbi bitirəndən sonra Bakı şəhərində orta təhsil almışdı. Sonra Bakı Dövlət Universitetinin tıbb fakültəsini bitirmişdi.

1935-1937-ci illərdə Azərbaycan SSR Səhiyyə Komissarlığında elm və tibb təhsili idarəsinə başçılıq etmiş, 1938-1946-cı illərdə Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Dəri-Zöhrəvi Xəstəlikləri İnstitutunun direktoru vəzıfəsində çalışmışdı.

1946-1964-cü illərdə N.Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun rektoru olmuşdu. 1973-cü ildən Azərbaycan SSR Elmi-Tədqiqat Hematologiya və Qanköçürmə İnstitutunun direktoru vəzifəsində çalışmışdı. Hazırda həmin institut onun adını Ardı »

TibbSternotomiya

Sternotomiya (yun. στέρνον — sinə, köks, döş sümüyü, yun. τομή — yarmaq, kəsmək) döş qəfəsi və divararalığı üzv və orqanları, patoloji toxumaları: sist və şışləri əldə etmək üçün icra edilən çərrahi müdaxilə. Bu zaman döş qəfəsi döş sümüyünün tən ortasından vidaci çuxurdan başlayaraq xəncərəbənzər çıxıntı daxil olmaqla Ciqli mişarı və ya xüsusi elektrik cərrahi mişarla yarılır. Ardı »

TibbElektrokardiostimulyator

Elektrokardiostimulyator (EKS) (süni ritm tənzimləyicisi (SRT)) ürək ritmini tənzimləmək üçün tibbi cihaz. Bradikardiyalı, atrioventrikulyar blokadalı, zəif sinus düyünlü xəstələrin ürək vurğularının nizamlanması üçün istifadə edilir. Ardı »

TibbPerikardit

Təsnifatı
Etioloji təsnifat (E.E. Qoqin 1979)

İnfeksion:

Revmatik;
Vərəmli;
Bakterial: (qeyri spesifik – kokk mənşəyli, septiki spesifik qarın yatalağı, dizenteriya, qarayara, vəba, taun, tulyaremiya ilə əlaqəli)
Göbələk;
Viral;
Rikketsioz

Aseptik perikarditlər:

Allergik;
Qan xəstəlikləri və hemmoragik diatezlərlə əlaqəli;
Birləşdirici toxuma xəstəlikləri ilə əlaqəli;
Travmatik;
Şüa təsirindən;
Post infarkt (Dressler sindromu)
Maddələr mübadiləsi pozğunluğu ilə (uremiya, podaqra) əlaqəli;
Ardı »

TibbHormonlar

Hormonlar (qəd. yun. ὁρμάω — ehtiraslandırıram, oyadıram) — orqanit təbiətli bioloji aktiv maddələr. Ardı »

TibbEyzenmenger sindromu

Eyzenmenger sindromu — anadangəlmə ürək qüsurlarında sistem arterial təzyiqin qüsur dəliyi vasitəsilə ağciyər arteriyasına ötürülməsi nəticəsində meydana çıxan ağciyər arteriyasının hipertenziyasıdır. Bu zaman ağciyərlərin damar sistemində, xüsusilə kiçik diametrli ağciyər arteriolalarında obstruktiv dəyişikliklər (damar divarının gedən struktiv dəyişikliklər nəticəsində qalınlaşması prosesi) gedərək onlarda diffuz daralmalar əmələ gəlir ki, bu da onların qandaşıma funksiyasının pozulmasına gətirib çıxarır. Eyzenmenger sindromunda ağciyər arteriyasındakı təzyiq sistem arterial təzyiqə bərabər olur. Nəticə etibarilə sağ mədəcikdə müqavimətin kəskin artması venoz qanın qüsur dəliyi vasitəsilə geri aorta sisteminə atılması, sağ-sol şuntu baş verir və sianoz inkişaf edir.
Klinik əlamətlər
Xəstələr tezyorulmadan, tənginəfəslikdən, arterial sistemdə oksigenin miqdarının azalması nəticəsində baş verən Ardı »

TibbAllen Uippl

Allen Uippl, Allen Oldfader Uippl (ing. Allen Oldfather Whipple ) — ABŞ cərrahı. İlk dəfə mədəaltı vəzin xərçənginin cərrahi yolla müalicə metodunu işləmişdir. Onun şərəfinə həmin əməliyyat Uippl proseduru adlandırılır.Allen Uippl 2 sentyabr 1881 ci ildə Cənubi Azərbaycanin Urmiyə şəhərindən missiyoer ailəsində doğulmuş, 6 aprel 1963 cü ildə Nyu Cersi ştatının Prinston şəhərində vəfat etmişdir. Ardı »

TibbAortal stenoz

Aortal stenoz (daralması, qısa AS) - bədənin ən iri arteriyası sayılan, bütün bədənə qan aparan aortanın daralması. Stenozun yerindən asılı olaraq 3 növü ayırd edilir. Ən yayqın biçimi valvulyar (qapaq) daralmadır (75-80%). Aortal qapaq ürəyin sol mədəciyi və aorta arasında yerləşir. Sol mədəciyin və ürək çəpərinin əzələ kütləsinin böyüməsi və sol mədəciyin çıxış yolunun daralmasıyla səciyyələnən hipertrofik kardiomiopatiya da qazanılmış aortal stenozlardan sayılır.
Etiologiya

70 yaşından erkən özünü büruzə verən aortal qapaq stenozu çox vaxt anadangəlmə ikitaylı aortal qapaq qüsuruyla bağlıdır. Anadangəlmə aortal qapaq stenozu daha çox kişi şeylaqlarında rast gəlinir, aortanın koarktasiyası və qalxan hissəsinin genişlənib yırtılmaya (disseksiya) uğramasına səbəb ola bilər. Ardı »

TibbTransplantasiya

Tarix

Dünyada ilk transplantasiya əməliyyatı 1883-cü ildə isveçrəli cərrah Teodor Koxer aparılmışdır: o, gənc kişi xeylağına qalxanabənzər vəzi dərialtı qarın nahiyyəsinə köçürmüşdür .
Növləri

Donordan asılı olaraq orqan köçürülməsi bir neçə cür olur:

avtogen (avtoloq) transplantasiya - eyni insanın bədəninin bir bölgəsindən digər bölgəsinə toxuma köçürülməsi,
allogen transplantasiya - bir insandan başqasına aparılan orqan (toxuma) köçürülməsi,
izogen (singen) transplantasiya zamanı monoziqot (tək yumurta) əkizl
ksenotransplantasiya - bir heyvan növündən başqasına orqan (toxuma) köçürülməsi,
süni orqanlar,
kök hüceyrələrdən orqanların klonlaşdırılması.

Orqanın nəql edildiyi yerdən Ardı »

Tibbİv Sen Loran

İv San Loran (fr. Yves Henri Donat Mathieu-Saint-Laurent; d. 1 avqust 1936, Oran, Əlcəzair – ö. 1 iyun 2008, Paris, Fransa) — Fransa modelyeri.
Həyatı

1936-cı ildə hələ Fransanın müstəmləkəsi olan Əlcəzairdə doğulan Loran 1954-cü ildə "Kristian Dior" moda evinə qoşulub. Bundan iki il sonra Kristian Dior vəfat etdi və San Loran 21 yaşında baş dizayner oldu.

Bir ara onu Əlcəzairdə vuruşmaq üçün əsgər də çağırıblar.

İv San Loran dünyanın yüzlərlə adlı-sanlı qadınını geyindirən moda evi açıb. Lakin dizayner 2002-ci ildə bütün moda salonlarını bağlayaraq bildirib ki, tamamilə kommersiyalaşmış sənayenin bir hissəsi olmaq istəmir. Ardı »

TibbAğ ciyər xərçəngi

Bu xəstəlik ağ ciyərlərdə bədxassəli şişin inkişaf etməsi ilə xarakterizə olunur. Ağ ciyər xərçənginin inkişaf etməsinin əsas risk faktorları aşağıdakılardır:

Siqaret çəkilməsi. Bu, ağ ciyər xərçənginin inkişaf etməsində ən əsas səbəb hesab olunur.

Siqaret çəkənlərdə ağ ciyər xərçənginin inkişaf etməsində risk dərəcəsi xəstənin yaşından, gün ərzində çəkilən siqaretlərin sayından, siqaretin hansı müddət ərzində çəkilməsindən asılıdır. Siqaret çəkməkdən tam şəkildə imtina etdikdən sonra ağ ciyər xərçənginin inkişaf etmə riski tədricən azalmağa başlayır, ancaq heç bir zaman ilkin (siqaret çəkmədikdə) risk dərəcəsinə qayıtmır;

Genetik meylliliyin olması. Əgər sizin yaxın qohumlarınızda ağ ciyər xərçəngi ilə xəstələnənlər olarsa, siz də Ardı »

TibbAkademik Z.Əliyeva adına Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Göz Xəstəlikləri İnstitutu

2006-cı ildə akademik Z.Əliyeva adına Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Göz Xəstəlikləri İnstitutunun 60 yaşı tamam olur. Bu şanlı tarix, institutun milli oftalmologiya elminin yaranmasına, inkişafına, ölkə əhalisinin ixtisaslaşdırılmış oftalmoloji xidmət ilə təmin edilməsinə yönəldilmiş çoxillik fəaliyyətinin bir sıra cəhətlərinin nəzərdən keçirilməsi və onlara qiymət verilməsi üçün münasib bir məqamdır.

Azərbaycan oftalmologiyasının inkişafı Bakıda səhiyyənin inkişafı ilə sıx əlaqədə olmuşdur. XX əsrin əvvəlində Bakı şəhərinin əhalisi 150 000 nəfərdən ibarət idi və şəhər əhalisinin artması ilə əlaqədar göz xəstəlikləri üzrə tibbi yardıma da ehtiyac artırdı. Bu zaman yalnız Mixaylovski xəstəxanasının nəzdində 10 çarpayılıq göz şöbəsi fəaliyyət göstərirdi və bir də Qaraşəhərdə neft istehsalçıları şurasının xəstəxanasında Ardı »

TibbDekstrokardiya

Dekstrokardiya (lat. dexter — sağ и qəd. yun. καρδία — ürək) — nadir anadangəlmə anomaliya, bu zaman ürək tipik olaraq sol tərəfdə deyil, sağ tərəfdə simmetrik olaraq yerləşmiş olur. Bu zaman ürəkdən çıxan damarların da mövqeyi ürəyin yerləşməsinə müvafiq olur. Çox vaxt bu vəziyyət digər orqanların da güzgü şəkilli yerdəyişmələri ilə müşaiyət olunur (elmi adı: dextrocardia situs inversus totalis). İlk dəfə dektrokardiyanı Marko Avreli Severino 1643-cü ildə təsvir etmişdir. Adətən dektrokardiya həmin şəxs üçün heç bir mənfi patologiya törətmir. Ardı »

TibbRamiz Bayramov

Ramiz Bəxtiyar oğlu Bayramov (21 fevral 1970-ci il, Zərkənd kəndi, Vardenis rayonu (Basarkeçər rayonu) Ermənistan SSR, SSRİ) — Azərbaycan Tibb Universitetinin Onkologiya kafedrasının professoru, tibb elmləri doktoru, qastrointestinal cərrah-onkoloq, Azərbaycan Tibb Universitetinin Onkololoji Klinikasının Torakoabdominal şöbəsinin rəhbəri.
Həyatı

1986-cı ildə Ermənistan SSR Vardenis rayonu Zərkənd orta məktəbini əla qiymətlərlə bitirərək 1987-ci ildə Nəriman Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb Institutunun müalicə-profilaktika fakültəsinə daxil olmuşdur. 1988-1989-cu illdərdə Sovet Ordusu sıralarında hərbi xidmətdə olmuşdur. Azərbaycan Tibb Universitetini Mustafa Topçubaşov adına təqaüdlə oxumuş və 1994-cü ildə qeyd edilən universiteti fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1996-cı ildə Azərbaycan Tibb Universitetinin Onkologiya kafedrasında klinik ordinaturanı, 2000-ci ildə Azərbaycan Tibb Universitetinin Ardı »