beyaz.az

Haqqinda.az

Axtardığın haqqında - Hər gün yeni məlumat öyrən

SurelerƏL-ƏRAF (SƏDD) SURƏSİNİN ŞƏRHİ 199-206

(7.199) “Sən bağışlama yolunu tut, yaxşı işlər görməyi əmr et və cahillərdən üz döndər!”

Bu ayə müsəlmanlara ünsiyyət zamanı insanlara ehtiramla yanaşmağı əmr edir və onlarla necə davranmağı öyrədir. İnsanlara qarşı münasibətdə yumşaq və mərhəmətli olmaq, ətrafdakıları onlar üçün çətin olmayan əməllərə və əxlaqi keyfiyyətlərə dəvət etmək lazımdır. İnsanlara bacarmadıqları işi həvalə etməyə yol vermək olmaz. Əksinə, xeyirxah əməlləri və sözlərinə görə bəzi cüzi qüsurlarını onlara bağışlamalı və bəzi çatışmazlıqlarına göz ymulmalıdır. Kiçiklər qarşısında onların azyaşlılığına, zəif ağıllılar qarşısında onların ağıllarının çatışmazlığına və həmçinin kasıblar qarşısında onların aztəminatlılığına görə təkəbbür göstərilməməlidir. Əksinə, hər kəsə xeyirxahlıqla – şəraitin tələb etdiyi tərzdə yanaşılmalıdır və Ardı »

SurelerƏL-ƏNAM SURƏSİNİN ŞƏRHİ 101-115

(6.101) “O, göyləri və yeri (yoxdan) var edəndir. Allahın necə övladı ola bilər ki, Onun heç bir yoldaşı (zövcəsi) yoxdur. Hər şeyi O yaratmışdır. O, hər şeyi biləndir!”

Allah göyləri və yeri mükəmməl biçimdə yaratmışdır. O, onları bütün başqa məxluqlarına bənzər etməmiş, onlara gözəl sima vermiş və onlarda mütləq qaydalar qoymuşdur. Hətta ən dərin zəka sahibləri də bunlardan daha gözəl, heyranedici şeylərin oxşarını belə yarada bilməzlər. Allah isə onları heç bir nümunə olmadan, kiminsə iştirakı olmadan, təkbaşına yaratmışdır.
Mütləq Rəbb olan və heç nəyə ehtiyacı olmayan Allahın uşağı necə ola bilər? Onun zövcəsi yoxdur, O, Öz yaratdıqlarına möhtac deyil, amma onların hamısı bütün Ardı »

Sureler“ƏN-NƏSR” surəsinin təfsiri

Mədinə surələrindəndir.

Bu surənin Quranın dörddə birinə, “əl-Zəlzələ” surəsinin də Quranın dörddə birinə bərabər olduğu haqda hədis qeyd etmişdik. Nəsai deyir: Bizə Məhəmməd ibn İsmail Ubeydulla ibn Abdulla ibn Ütbədən nəql etdi ki, İbn Abbas ona belə demişdir: “Ey İbn Ütbə, sən bilirsənmi Quranda nazil olan son surə hansıdır?” O dedi: “Bəli! Son nazil olan surə “Allahın köməyi və fəth gəldiyi zaman” surəsidir. İbn Abbas dedi: “Düz deyirsən!”
Əbu Bəkr əl-Bəzzar və Beyhaqi Musa ibn Ubeydə vasitəsilə İbn Ömərin belə dediyini nəql etmişdir: “Allahın köməyi və fəth gəldiyi zaman” surəsi Peyğəmbərə (Ona Allahın salavatı və salamı olsun!) təşriq günlərinin ortalarında nazil Ardı »

SurelerMÜQƏDDƏS QURANIN TƏFSİRİ (“ƏL-BƏQƏRƏ” (“İNƏK”) SURƏSİNİN ŞƏRHİ ) 101-130 ayələr

(101) “Onlara Allah tərəfindən özlərində olanı təsdiqləyən bir elçi gəldikdə Kitab verilənlərdən bir dəstə guya həqiqəti bilmirmiş kimi Allahın Kitabına arxa çevirdilər”.

Allahın şərəfli Elçisi (s.ə.s.), özlərini ardıcılları adlandırdıqları əvvəl nazil edilmiş Kitabların gerçəkliyini təsdiq edən Böyük Kitabı onlara gətirdikdə, onlar bu Elçiyə (s.ə.s.) və onunla nazil edilmiş Haqqa iman gətirmədilər. Onlar Allahın Kitabından nəinki sadəcə üz döndərdilər və hətta, onun doğruluğunu və həqiqiliyini gözəl başa düşdükləri halda, nadanlar kimi, ona arxalarını çevirdilər.
Beləcə davranan Kitab əhli, boş əllə qaldılar. Onlar Allahın Elçisinə (s.ə.s.) iman gətirməyi rədd edərkən, əslində, heç düşünmədən, öz Kitablarını da təkzib etdilər. Uca Allah fasiqlərlə həmişə belə edir, çünki Ardı »

SurelerİBRAHİM SURƏSİNİN ŞƏRHİ 16-30

(14.16) “Qarşıda onu Cəhənnəm gözləyir. Orada ona irinli su içirdiləcək”.

Cəhənnəm, inadcıl zalımları, sanki pusquda dayanaraq gözləyir və onlar mütləq oraya düşəcəklər. Bax onda onlar əsil sərt cəzanın dadını biləcək və iyrənc rəngi, murdar dadı və üfunət iyli qaynar irinli içkidən içməli olacaqlar.

(14.17) “O bunu qurtum-qurtum içəcək, amma uda bilməyəcəkdir. Ona hər yandan ölüm gələcək, lakin o, ölməyəcəkdir. Bunun ardınca da böyük bir əzab gələcəkdir”.

Cəhənnəm əzabkeşləri güclü susuzluq hissi keçirərək irinli içkini qurtum-qurtum içəcəklər, amma çətin ki içdiklərini uda bilsinlər. Onlar onu ağızlarına yaxınlaşdıran kimi, o onların üzünü yandıracaq, sonra bir təhər onu udmaq istədikdə, o, onların mədə və bağırsaqlarını qarsalayıb dağıdacaqdır. Ardı »

SurelerƏT-TÖVBƏ SURƏSİNİN ŞƏRHİ 71-90

(9.71) “Mömin kişilərlə mömin qadınlar bir-birinə dostdurlar (hayandırlar). Onlar (insanlara) yaxşı işlər görməyi əmr edər, pis işləri yasaq edər, namaz qılıb zəkat verər, Allaha və Peyğəmbərinə itaət edərlər. Allah, əlbəttə ki, onlara rəhm edəcəkdir. Allah, həqiqətən, yenilməz Qüvvət Sahibi, Hikmət Sahibidir!”

Münafiqlərin bir-birinə məxsus olduqlarını xatırlatdıqdan sonra, Fövqəluca Allah xəbər verir ki, iman gətirənlər də bir-birilərinin dostudur. Onların məziyyətlləri münafiqlərinkinin tamamilə əksinədir. Onlar bir-birilərini sevir, bir-biriləri ilə dostluq edir və bir-birilərinə yardım göstərirlər. Onlar insanları bəyənilən şeylərə,(“Bəyənilən şeylərə dəvət” dedikdə, Təbəriyə görə, İslama dəvət, “qınanılan şeylər” adı altında isə insanları bütlərə və şeytanlara ibadət etməkdən çəkindirmək nəzərdə tutulur. (Əbu Cəfər Muhəmməd b. Ardı »

Sureler“ALİ-İMRAN” (“İMRANIN AİLƏSİ”)SURƏSİNİN TƏFSİRİ 1-50 ayələr

“ALİ-İMRAN”
(“İMRANIN AİLƏSİ”)
SURƏSİNİN TƏFSİRİ
Mərhəmətli və Rəhmli Allahın adı ilə!

(1) “Əlif. Ləm. Mim”.

Bu hərflərin mənası Allahdan başqa heç kimə məlum deyil.

(2) “Allah, Ondan başqa ilah yoxdur, əbədi Yaşayandır, bütün yaradılanların Qəyyumudur”.

(3) “O, sənə Kitabı gerçək olaraq, ondan əvvəlkiləri təsdiqləməsi üçün nazil etdi. Tövratı və İncili də O nazil etdi – ”

(4) “daha əvvəl insanlara doğru yolu göstərən rəhbər olmaq üçün. Furqanı da O nazil etdi. Şübhəsiz ki, Allahın ayələrini inkar edənlər üçün şiddətli bir əzab vardır. Allah Qüdrətlidir, intiqam almağa qadirdir”.

Uca Allah ən kamil həyat sürən Canlı olaraq müstəqil sürətdə Öz həyatını və bütün məxluqların varlığını təmin edir. O, onların dini Ardı »

SurelerMAIDE

[b]1 Ey iman gətirənlər! Əhdlərə sadiq olun. Ehramda olarkən ov sizə qadağan edilməklə, (aşağıda) adları çəkiləcək heyvanlar müstəsna olaraq, qalanları sizə halal edildi. Şübhəsiz ki, Allah istədiyini hökm edər!
2 Ey iman gətirənlər! Allahın müəyyən etdiyi mərasimə (həcc mərasiminə), haram (hörmətli) aya (həcc ayı hesab edilən zülhiccəyə və ya rəcəb zülqədə, zülhiccə və məhərrəm aylarına), (Kəbəyə gətirilən) qurbanlara, boynuna nişan taxılmış qurbanlıq heyvanlara, həmçinin Rəbbinin lütfünü və razılığını diləyərək Beytülhərama (müqəddəs evə) üz tutub (ziyarətə) gələnlərə hörmətsizlik etməyin! [Onlara qarşı nalayiq işlər görməyi özünüzə halal (rəva) bilməyin!] Ehramdan çıxdığınız zaman (istəsəniz) ov edin. (Vaxtilə) sizi Məscidülhərama daxil olmağa qoymayan camaata qarşı bəslədiyiniz Ardı »

SurelerƏN-NİSA (“Qadınlar”) surəsinin təfsiri 121-130 Ayələr

(121) “Onların sığınacaqları Cəhənnəm olacaqdır və onlar oradan çıxmağa xilas yolu tapa bilməyəcəklər”.

Öz Rəbbindən üz döndərən və şeytan firqəsinə girib onun ardıcıllarından biri olan şəxs Cəhənnəmdə əbədi məşəqqət içində əziyyət çəkəcək və oradan xilas ola bilməyəcəkdir. O, orada əbədi qalacaqdır.

(122) “İman gətirib yaxşı işlər görənləri isə Biz çaylar axan Cənnət bağlarına daxil edəcəyik. Onlar Allahın haqq vədinə uyğun olaraq orada əbədi qalacaqlar. Allahın sözündən başqa daha kimin sözü doğru ola bilər?”

Şeytanın bədbəxt əlaltılarını hansı aqibətin gözlədiyini izah etdikdən sonra, Uca Allah Ona, Onun mələklərinə, Onun Kitablarına, Onun elçilərinə, Qiyamət gününə və xeyri və şəri ilə qədərə iman gətirmiş saleh Ardı »

SurelerHUD

[u][b]1 Əlif, Lam, Ra! Bu, ayələri hikmət sahibi, (hər şeydən) agah olan (Allah) tərəfindən təsbit olunmuş, sonra da müfəssəl izah edilmiş bir Kitabdır ki,
2 Siz Allahdan başqasına ibadət etməyəsiniz. Mən sizi Allah tərəfindən (Cəhənnəmlə) qorxudan və (Cənnətlə) müjdələyənəm.
3 Və Rəbbinizdən bağışlanmağınızı diləyəsiniz. Sonra Ona tövbə edin ki, müəyyən bir müddət (ömrünüzün sonunadək) sizə yaxşı gün-güzəran versin və hər bir əməl sahibinə (əməlinin) mükafatını ehsan buyursun. Əgər (imandan, mənim dəvətimdən, öyüd-nəsihətimdən) üz döndərsəniz, bilin ki, mən (müsibəti) böyük günün (qiyamət gününün) sizə üz verəcək əzabından qorxuram.
4 Siz məhz Allahın hüzuruna qayıdacaqsınız. O, hər şeyə qadirdir!
5 Bilin ki, (kafirlər və münafiqlər) Allahdan gizlənmək Ardı »

SurelerƏL-BURUC surəsinin təfsiri

Məkkə surələrindəndir.

İmam Əhməd deyir: Əbdüssaməd, Zureyz ibn Sələmə vasitəsilə Əbul Muhzəmdən nəql edir ki, Əbu Hureyrə (Allah ondan razı oslun!) demişdir: “Peyğəmbər (Ona Allahın salavatı və salamı olsun!) sonuncu – İşa namazında “And olsun bürclərlə dolu səmaya!” və “And olsun səmaya və Taqiqə!” surələrini oxuyardı”. Yenə də Əhməd deyir: Əbu Səid, Həmmad ibn Abbad əs-Sədusi vasitəsilə Əbu Hureyrənin belə dediyini rəvayət etmişdir: “Peyğəmbər (Ona Allahın salavatı və salamı olsun!) İşa namazında səməlara and içilən surələri oxumağı əmr etmişdir”. Bu hədis İmam Əhmədin rəvayəti ilə munfəriddir.

Bismilləhir Rəhmanir Rəhim!

1) And olsun bürclərlə dolu səmya!
2) And olsun vəd edilmiş günə!
3) And olsun Ardı »

SurelerƏT-TÖVBƏ SURƏSİNİN ŞƏRHİ 21-36

(9.21) “Rəbbi onları Özündən bir mərhəmət (bağışlanma), razılıq və içərisində onlar üçün tükənməz nemətlər olan cənnətlərlə müjdələr”.
(9.22) “Onlar orada əbədi qalacaqlar. Böyük savab, həqiqətən, Allah yanındadır!”

Allah onları müjdəsi ilə sevindirir ki, bu Onun möminlərə mərhəmətli, rəhmli olmasını, xeyirxah münasibət və məhəbbət bəsləməsinə və qayğı göstəməsinə dəlalət edir. Allah Öz mərhəməti və həm də Özünün lütfkarlığı – Cənnətdə ən böyük və şərəfli savabı haqqında onları müjdələyib sevindirir ki, onlar bunun sayəsində hər hansı şərdən xilas olmağa və böyük nemət əldə etməyə nail olacaqlar. Allah onlardan razı qalacaq və heç vaxt onlara qəzəblənməyəcək. Onlar əbədi olaraq Cənnət bağlarında qalacaqlar və insan qəlbinin istədiyi Ardı »

Sureler“Əl-Beyyinə” surəsinin təfsiri

İmam Əhməd deyir: Affan Ammar ibn Əbu Ammardan nəql etdi ki, ənsarlardan olan Malik ibn Amr ibn Sabitin belə dediyini eşitmişəm: “Əl-Beyyinə” surəsi axıra kimi nazil olduqda Cəbrayıl dedi: “Ey Allahın rəsulu, sənin Rəbbin bu surəni Ubeyə oxumağını əmr edir. Peyğəmbər (Ona Allahın salavatı və salamı olsun!) Ubeyə dedi: “Ey Ubey, Cəbrayıl bu surəni sənə oxumağımı əmr etdi”. Ubey dedi: “Ey Allahın rəsulu, mən orada xatırlandım?” Peyğəmbər (Ona Allahın salavatı və salamı olsun!) buyurdu: “Bəli!” Bu sözlərdən sonra Ubeyi ağlamaq tutdu.

Həmçinin İmam Əhməd deyir ki, Şubənin Ənəs ibn Malikdən rəvayət etdiyi hədisdə Pryğəmbərin (Ona Allahın salavatı və salamı olsun!) Ubey ibn Ardı »

SurelerMÜQƏDDƏS QURANIN TƏFSİRİ (“ƏL-BƏQƏRƏ” (“İNƏK”) SURƏSİNİN ŞƏRHİ ) 1-10 ayələr

Mərhəmətli və Rəhmli Allahın adı ilə!

(1) Əlif. Ləm. Mim.

Biz artıq “Mərhəmətli və Rəhmli Allahın adı ilə!” sözlərinin şərhi haqqında yuxarıda bildirmişik. Quran surələrinin böyük bir hissəsinin başlanğıc götürdüyü “ayrı-ayrı hərflərə” gəldikdə isə, yaxşı olardı ki, onlara şərh verməkdən çəkinək, çünki bütün mövcud şərhlərdən heç biri müqəddəs mətnlərə istinad etmir. Lakin iman sahibi olan hər bir şəxs qəti bilməlidir ki, bu hərflər əyləncə xatirinə deyil, bizim dərk edə bilmədiyimiz müdrik niyyətlə bağlı nazil edilmişdir.


(2)“Bu, qətiyyən şübhə doğurmayan, müttəqilərə doğru yol göstərən bir Kitabdır”.

Bu elə bir əzəmətli Kitabdır ki, haqlı olaraq müqəddəs adlanır və özündə aydın həqiqəti, habelə, hətta əvvəlki Səmavi Kitablarda Ardı »

SurelerƏL-ƏRAF (SƏDD) SURƏSİNİN ŞƏRHİ 41-60

(7.41) “Onlar üçün Cəhənnəmdən (Cəhənnəm odundan) döşək və üstlərinə örtmək üçün (atəşdən) yorğan vardır. Biz zalımları belə cəzalandırırıq!”

Cəhənnəm döşəkləri və yorğanları oddan olacaqdır və cəza zalımları hər tərəfdən əhatə edəcəkdir. Allah özləri özlərinə zalımlıq edənləri belə cəzalandırır. Bu layiqli cəza olacaqdır, axı Rəbb Öz qullarına heç vaxt əziyyət vermir.


(7.42) “İman gətirib yaxşı işlər görənlər isə - Biz heç kəsi qüvvəsi yetdiyindən artıq yükləmərik – cənnətlikdirlər, onlar orada əbədi qalacaqlar!”

Zalımların cəzalandırılacağı haqqında xəbər verdikdən sonra Fövqəluca Allah itaətkar möminlərin mükafatlandırılacağını bildirir, çünki onlar tamamilə səmimi olaraq iman gətirirdilər və xeyirxah əməlləri bədənlərinin bütün üzvləri ilə həyata keçirirdilər. Onlar özlərini iman və saleh Ardı »

SurelerFURQAN

1 Aləmləri (insanları və cinləri Allahın əzabı ilə) qorxutmaq üçün (haqqı batildən ayıran) Quranı Öz bəndəsinə (Muhəmmədə) nazil edən Allah nə qədər (uca, nə qədər) uludur! (Ucalardan ucadır; əzəli və əbədidir, xeyir-bərəkəti bol və daimidir!)
2 O Allah ki, göylərin və yerin hökmü (səltənəti) Onundur. O (Özünə) heç bir övlad götürməmişdir; mülkündə heç bir şəriki yoxdur. O, hər şeyi yaratmış və onu (onun nə cür olacağını) təqdir (əzəldən müəyyən) etmişdir.
3 (Müşriklər isə) Onu qoyub heç bir şey yarada bilməyən, əksinə, özləri yaradılan, özlərinə nə bir zərər, nə də bir xeyir verə bilən, diriltməyə, öldürməyə, həyat verməyə və (öləndən sonra qiyamət günü) yenidən Ardı »

SurelerYUNUS SURƏSİNİN ŞƏRHİ 52-70

(10.52) “Sonra zülm edənlərə: “Dadın əbədi əzabı. Siz ancaq qazandığınız günahlara görə cəzalandırılırsınız!” – deyiləcək”.

Qiyamət günü, insanlar törətdikləri əməllərə görə tam əvəz alacaqlar, zalımlara belə deyiləcək: “Sizin üçün hətta qısa müddətə belə fasiləsi olmayacaq əbədi cəzanı dadın! Məgər sizə verilən təkcə kafirliyinizin və törətdiyiniz günahlarınızın əvəzi deyilmi?”

(10.53) “Səndən: “O əzab doğrudurmu?”– deyə xəbər alırlar. De: “Bəli, and olsun Rəbbimə! Həqiqətən də, o, doğrudur və siz də ondan yaxa qurtara bilməyəcəksiniz”.

Ey Peyğəmbər! Kafirlər səndən soruşacaqlar: “Doğrudanmı insanları həqiqətən bir yerə toplayacaqlar? Doğrudanmı insanlar Qiyamət günü dirildiləcəklər? Doğrudanmı əməlisaleh insanlar savab alacaq, cinayətkarlar isə cəzalandırılacaq?” Onlar səndən özlərindən ötrü haqqı aydınlaşdırmaq və inandırıcı Ardı »

SurelerİBRAHİM SURƏSİNİN ŞƏRHİ 46-52

(14.46) “Zalımlar öz hiylələrini qururdular. Halbuki onların hiyləsi Allaha bəlli idi. Onların hiyləsi ilə dağlar yerindən tərpənən deyildi”.

Kafirlər Allahın elçiləri ilə mücadilədə hiyləgərlik edir, arzu və imkanlarına uyğun fitnələr törədirdilər. Lakin onların fitnələri Allaha çox gözəl məlum idi və O, mürtədlərə mane olmaq hakimiyyətinə malikdi. Buna görə kafirlərin fitnəkarlıqları özlərinə qarşı çevrilirdi. Fövqəluca buyurur: “...Yaramaz hiylələr isə ancaq öz sahiblərini qaplayar...” (Fatir, 35/43).
Allahın elçilərini və haqqı inkar edən kafirlərin fitnəkarlıqları o dərəcədə məharətlə qurulurdu ki, onlarla nəhəng daqları yerindən tərpətmək olardı. Bununla əlaqədar Fövqəluca hətta belə buyurur: “Onlar böyük bir hiylə işlətdilər” (Nuh, 71/22). Bu hiyləgərliklərin ağırlığını dəyərləndirmək mümkün deyil, lakin Ardı »

SurelerƏL-ƏNFAL(“QƏNİMƏTLƏR”)SURƏSİNİN ŞƏRHİ 61-75

(8.61) “Əgər onlar sülhə meyl etsələr, sən də ona meyl et və Allaha təvəkkül et! Həqiqətən, O, Eşidəndir, Biləndir”(Ayənin tərcüməsi redaktə edilmişdir. Buna ehtiyacın yaranmasının səbəbi Təfsirin mətninin özəlliyi ilə izah oluna bilər. Z.B. və V.M.-in tərcüməsində “təvəkkül etməklə” bağlı ifadə tamamilə yox idi. Halbuki bu, ayədə vacib hökmlərdən birini: müsəlmanın bütün əməllərində Allaha təvəkkül etməsini nəzərdə tutan müddəanı ifadə edir. F.S.)

Sənin əleyhinə döyüşən kafirlər sülh müqaviləsi imzalamaq və döyüş əməliyyatlarına son qoymaq istəsələr, sən də sülh müqaviləsi imzalamağa razılaş və Allaha təvəkkül et! Həqiqətən, sülh sazişi bağlamaq böyük fayda gətirə bilər.
Birincisi, müsəlmanlardan həmişə sülhə və əmin-amanlığa can atmaq tələb olunur Ardı »

SurelerENBIYA

1 İnsanların haqq-hesab vaxtı (qiyamət günü) yaxınlaşdı, onlar isə hələ də qəflət içindədirlər və (qiyamətə inanmaqdan) üz döndərirlər. (Qiyamət insanlar üçün nə qədər uzaq isə, Allahın dərgahında bir o qədər yaxındır. Fani dünyaya, şan-şöhrətə olan meyl, varlanmaq həvəsi insanların başını elə qatmışdır ki, qiyamət günü barəsində əsla fikirləşmirlər).
2 Rəbbindən onlara (bir-birinin ardınca) elə bir yeni xəbərdarlıq (öyüd-nəsihət) gəlməz ki, onu məsxərəyə qoyub dinləməsinlər;
3 Qəlbləri qəflət içində olaraq (ona qulaq asmasınlar). Zalımlar öz aralarında gizli pıçıldaşıb (bir-birinə): “Bu (Muhəmməd) sizin kimi ancaq adi bir insandır. (Onun gətirdiyi Quran sehrdən, cadudan başqa bir şey deyildir). Gözünüz görə-görə sehrəmi uyursunuz?” – dedilər.
4 (Peyğəmbər Məkkə Ardı »