beyaz.az

Haqqinda.az

Axtardığın haqqında - Hər gün yeni məlumat öyrən

Uşaq təhsili və tərbiyəsi

1- İstəkli Tualetə Getmə Təhsili:
Uşaqlarda təmizlik təhsilinə çox əhəmiyyət verilməlidir. Süd uşağı və oyun çağındakı uşaqların altı çirkləndiyində uşaq çox əsəbləşər. Bu çirkliliyə qarşı ilk reaksiyadır. 2 yaşlarından sonra əli çirklənən bir uşaq anasına qaçar və əlini göstərər. Bir, iki yaşlar arası uşaq qiyam qaldırdığı, anlaya bildiyi zaman, ana uşağın qaxasını oturağa etməsini istər. Bu təhsil çox asan olmaz, xüsusi bir yumşaqlıqla sdiyini oturağa etməsi onun anlaya biləcəyi şəkildə uşaqdan istənər. Uşaq bu istəyə xəbərdar etsə mükafatlandırılar.
Bəzi analar çox tələsikçidir. Dərhal uşağın bir neçə gündə bu işə öyrəşməsini istər. Sağlamlıq, nizam və təmizlik xəstəsi olan ana çox sərtləşə bilər.
Oturağa oturan bir uşağa ətrafındakılar sevinc və sevgi ilə baxsa uşaq onları məmnun etmək üçün sidik etməyi bir hünər sayar və beləcə öyrəşər. Qorxudaraq "səni yandıraram, pəncərədən ataram, itlərə verərəm, səni sevmərəm" kimi sözlər qarşımıza müvəffəqiyyətsiz, söz dinləməz bir uşaq yaranar.
Bəzən də qorxaraq sidiyni saxlar bu şəkildə də problem olar.
Uşaqlarda tualetə getməyi, bu səbəbdən oturaq istifadə etməyi, əyləncəli hala gətirmək, müsbət bir nəticəyə çatmağa kömək edər. Uşağı müxtəlif yollarla qaxa və sidik etməyi xəbər verməyə alışdırmaq, uşağa sevdiyi istiqamətdə, yanaşmalarda olmaq, mükafatlandırmaq, hadisəni oyun kimi qiymətləndirməsini, maraqlı tapmasını təmin etmək, səbirlə çatıla biləcək xüsuslardır.
Bu səylər, bəzən 4 yaşına qədər çəkər. Uşaq bu vərdişi qazandıqdan sonra ana da murdar qoxulu paketlərdən və bezlərdən xilas olmuş olar.
2- Yemək Təhsili:
Əhəmiyyətli təhsillərdən biri də yemək yemə təhsilidir. Uşaq, xəstəlik xaricində yeməkdən qaçdımı ailə narahat olar və narahatlığa qapılarlar. Bu normal qarşılanmalıdır. Lakin sağlam bir uşaq zamanında acınca mütləq yeməyini yeyər. Analar davamlı, uşaqların çox yeməsini istər və üzərinə çox düşüldüyündə uşaq yemək yeməz. Yemək zamanlan, ana və uşaq üçün əziyyət olar. Ananın israrı təsirsizdir. Uşaq xəstə deyilsə, acınca mütləq yeməyini yeyər. Bunun belə bilinməsi və ağıllara yerləşdirilməsi lazımdır.
Süfrədə yeməyini yeməyən uşağa israr edilməməlidir, istəyənə qədər heç bir şey verilmə meyllidir. Hətta ikinci nahara qədər istəsə də yenə yəməlidir. Bu təsirli bir cəza sayılar, bir nahar yemək yeməyən uşağa heç bir şey olmaz. Uşağın pis xasiyyətlər əldə etməsinə və ailəni oynatmasına icazə verilməz.
3- Yuxu Təhsili:
Yuxu təhsili də əhəmiyyətlidir. Yuxunun müəyyən zamanlarda və müəyyən müddətləri içində olması lazımdır. Yuxu nizamsızlığı göstərən bir ailənin uşağından əvvəl özlərində bir nizamsızlıq axtarmaq lazımdır. Ailənin səs-küyləri, nizamsız hərəkətləri, vaxtsız yatırtma səyləri, uşaq otağının vəziyyəti, soyuq və isti, səs və işıq, uşağın təhlükəsizlik hissi yuxu nizamının meydana gəlməsində əhəmiyyətli ünsürlərdir. Bunun xaricində həqiqətən yuxusuz, xasiyyətsiz tip uşaqlar vardır. Varisliklə keçən bu nizamsızlıqlar spirtli ana və atanın uşaqlarında daha çox görülə bilər.
4- Ana-Atanın Uyğun Olması:
Uşaq təhsilində ana və atanın uyğunlaşma içində olmaları müvəffəqiyyəti artırar. İrəli yaşlardakı xarakter meydana gəlməsinin təməli altı yaşlarında atılar. Düzgünlük, iman, həya duyğusu, onların anlaya biləcəyi şəkildə izah edilən dini inanclar, irəli yaşlarda uşağı hər cür pislikdən qoruyan ünsürlərdir.


Tarix: 06.01.2015 / 12:26 Müəllif: Aziza Baxılıb: 80 Bölmə: Uşaqlara tərbiyyə