Haqqinda.az

Axtardığın haqqında - Hər gün yeni məlumat öyrən

loading...

Dunya ve tarixiPertinaks

Publiy Helviy Pertinaks(lat. Publius Helvius Pertinax * 1 Avqust 126 , Alba Pompeya; † 28 Mart 193 , Roma) — [31 dekabr]] 192 - 28 mart 193 tarixdə XVIII Roma imperatoru olmuşdur.
[redaktə]
Həyatı

Pertinaks Luqurili bir xırda ticarətçi, odunsatan Helviy Suçessun oğludur. Əvvəllər müəllim olan Panteaks sonradan əsgər, senturion ( lat. centum = yüz) - yüzbaşı, koqort lat. cohors = çəpərlənmiş yer) - bölüm, legion və Reyn donamasının başçısı olmuşdur. Pertinaks Daçiyada vergi yığıcısından senator, konsul vəzifəsinədək qalxaraq, Dunay ordusuna başçılıq etmişdir. Ardıcıllıqla Moeziyanın, Daçiyanın, Btitaniyanın, Şimali Afrika ərazilərinin hakimi, sonradan Romanın prefekti olmuşdur.

'
[redaktə]
Ölümü

Bir sıra torpaq islahatları aparması hərbiçilər arasında kəskin etirazlara Ardı »

Dunya ve tarixiŞahin Gəray

Şahin Gəray — Krımın sonuncu xanı. Birinci dəfə 1777-1782, ikinci dəfə isə 1782-1783-cü illərdə hakimiyyətdə olmuşdu. Gəraylardan şahzadə Topal Əhmədin (ö. 1750-ci ildə) oğlu və Krım xanı II Dövlət Gərayın nəvəsi idi.

Şahin Gəray 1745-ci ildə Ədirnədə anadan olmuşdur. Yunanıstan və İtaliyada təhsil almış, Kırım tatarcası və Osmanlıcayla yanaşı yunanca və italyancanı da öyrənmişdi.

Şahin Gərayın gənçlik illərinə təsadüf edən Rus-türk müharibəsi (1768-1774) Krım tatarları üçin büyük itkilərlə nəticələnmişdi. Xüsusilə, 21 iyul 1770-ci il tarixində baş vermiş Qartal döyüşündə Osmanlı-Tatar ordusu ağır məğlubiyyətə uğradı. Bü döyüş nəticəsində ruslar Krımdakı bütün strateji qalaları ələ keçirdilər. Döyüşün sonunda - 21 iyul 1774-cü il tarixində, imzalanmış Ardı »

Dunya ve tarixiƏlqas Mirzənin qiyamı və Osmanlı hücumları

Tәhmаsib şаhın Оsmаnlı dövlәti ilә bаşqа bir çәtinliyi qаrdаşı Әlqаs Mirzә tәrәfindәn yаrаnır. Bеlә ki, Tәhmаsib şаh Şirvаnşаhlаr sülаlәsini süqutа uğrаtdıqdаn sоnrа qаrdаşını Şirvаnа hаkim tәyin еdir. Lаkin çох kеçmәdәn о, müstәqillik fikrinә düşür. Tәhmаsibin hücum хәbәrini еşitdikdәn sоnrа аnаsını vә оğlunu оnun yаnınа göndәrib üzürхаhlıq istәyir vә şаh dа оnu bаğışlаyır. Оnun tәrәfindәn mеydаnа gәlmiş çәtinliklәr bununlа bitmirdi. 1548-ci ildә Оsmаnlı Sülеymаn Bәsrәni işğаl еdir. Еlә hәmin il Tәhmаsib şаhın qоşunu ilә qаrdаşı Әlqаs аrаsındа аğır qаrşıdurmа bаş vеrir vә bu qаrşıdurmаdа Әlqаsın оrdusu mәğlub оlub аdаmlаrının böyük bir hissәsi Tәhmаsibә qоşulur. Hәr şеyi әldәn vеrdiyini görәn Әlqаs yеgаnә çıхış Ardı »

Dunya ve tarixiSəfəvilər imperiyası

Səfəvi İmperiyası — 1501-ci ildən 1736-cı ilə qədər bugünkü Azərbaycan, İran, Ermənistan, İraq, Əfqanıstan, qərbi Pakistan, cənubi Türkmənistan və şərqi Türkiyə ərazilərini əhatə etmiş tarixi Türk dövləti. Dövlətin əsasını I İsmayıl 1501-ci ilin iyul ayında Təbrizdə özünü şah elan etməklə[3] qoymuşdur. İsmayılın tərəfdarlarından ibarət olan Qızılbaşlar ordusunun nüvəsini türkdilli tayfalar təşkil etmişdir.[4] Səfəvilər dövləti həmçinin müasir Azərbaycan milli və dini kimliyinin formalaşmasında böyük tarixi rol oynamışdır.

Azərbaycan XVII əsrdə[5]Mündəricat [gizlə]
1 Səfəvi sülaləsi
2 Ərdəbil şeyxliyindən Azərbaycan şahlığına
3 İran, İraq və Şərqi Anadolunun tabe edilməsi
4 Osmanlı-Səfəvi müharibələrinin başlanması
5 Səfəvi-Moğol müharibələrinin başlanması
6 Gürcüstanın tabe edilməsi
7 Osmanlı-Səfəvi müharibəsinin II dövrü
8 Osmanlıların və Ardı »

Dunya ve tarixiSəfəvilərin süqutu

Safeviler, 17. əsrdə ənənəvi düşmənləri Osmanlılar və Özbək Şeybaniler ilə döyüşünü davam etdirərkən, iki yeni qonşu ilə də rəqabətə girişmək məcburiyyətində qaldı. Moskva Knezliği/Rus Moskofları bir əvvəlki əsrdə Altınorda Xanlığının davamı olan Astrahan, Qazan, Sibir (Küçüm və Nogay Xanlıqlarını ortadan qaldırmış, nüfuzunu Qafqaz və Orta Asiyaya qədər yaymışdı. İranlıların Dövləti Moğol (Moğol Dövləti) dediyi Hindistandakı Babür Dövləti isə Kandahar və Heratı al/götürərək daha əvvəl İran idarəsindəki Əfqanıstana sızmağa başlamışdı. Bütün bunlardan başqa 17. əsr boyunca Şərq - Qərb arasındakı ticarət yolu dəyişmiş, Avropalıların kəşfləri və Osmanlıların dəniz həddindən artıq səfərləri nəticəsində İrandan uzaqlaşmışdı. Şah Abbasın ordusunu ödənişli gulam (yığma) sisteminə çevirməsi Ardı »

Dunya ve tarixiŞah Süleyman və xaçpərəst təbliğatçılar

Хristiаnlığın İrаndа yаyılmаsının hеç bir nәticә vеrmәmәsinә bахmаyаrаq хаçpәrәst tәbliğаtçılаrın İsfаhаndа fәаliyyәt göstәrmәlәri şiә аlimlәrini хristiаnlıq bаrәdә dаhа çох mәlumаt әldә еtmәyә vаdаr еtdi. Şаh Sülеymаnın zаmаnındаkı хаçpәrәst tәbliğаtçılаrdаn biri Qаbriеl Еfrеnci idi. О әvvәlcә Tәbrizdә sоnrа isә Tiflisdә хristiаnlığın tәbliği ilә mәşğul оlub. Оnun tәbliğаtının müqаbilindә bir müddәt Tiflisdә yаşаmış аlim Zәhirәddin Tәfәrrüşü bir kitаb yаzıb vә оnun аdını «Nusrәtul-hәqq» qоyub. Özünü bu cür mәsәlәlәrә mеyilli kimi göstәrәn Şаh Sülеymаn sоnrаlаr Tәfәrrüşüdәn hәmin kitаbını әrәb dilindәn fаrs dilinә tәrcümә еtmәsini istәdi.

Şаh Sülеymаn üçün хristiаnlıq bаrәsindә kitаbçа yаzmış şәхslәrdәn biri dә İsfаhаnın еrmәni хәlifәlәrindәn оlаn vә «Nurcаhаn» аdı ilә mәşhurlаşmış Hаvаns Ardı »

Dunya ve tarixiPiri Mehmed Paşa

Piri Məhməd Paşa - Yavuz Sultan Səlim səltənətinin son illərində Qanuni Sultan Süleyman ilk illərində (1518-1523) Osmanlı Sultanlığında Sədrəzəm olmuşdur.

Piri Məhməd Paşa Ağsarayda Zənciriyyə Mədrəsəsi müdərisslərindən məşhur Cəmaləddin Ağsaraylının nəvələrindən olub, atası Əhməd Çələbidir. Amasiyada və ya Ağsarayda doğulmuş olacağı deyilir, doğum yeri haqqındı dəqiq bilgi yoxdur. Ağsarayın Osmanlı dövlətinə birləşdirilməsindən sonra Amasiyaya köçmüşdür. Təhsilini Amasiyada almışdır. Sonra şəriyyət məhkəməsi katibi oldu və bilik və bacarığına görə baş katib oldu. II Bəyazidin taxta çıxması ilə İstanbula köçmüşdür. 1499-cu ildə Dövlət xidmətinə girərək Silivri və Galata kadılıq vəzifəsində işləmişdir. 1508-ci ildə Anadolu dəftərdarı olmuşdur.

Piri Mehmed Çələbi, başdəftərdarlıkla Çaldıran səfərində iştirak etdi. İaşə Ardı »

Dunya ve tarixiTunduşi

Şanyü Tunduşi 31-ci hun imperatorudur. Tunduşi əvvəllər sərkərdə idi. Şimal hunlarına qarşı müvəffəqiyyətli səfərlərdə başçılıq etmişdi. Hakimiyyətə gələndən sonra Tuntuhenin tərəfdaşları, Şimal hunlarının dəstəyi ilə onun oğlu Fenhunu şanyü elan etmişdilər. Fenhunun tərəfdarları dağlarda vuruşduğu üçün çətinliklə qalibiyyətlər əldə edilirdi. Xalq daha sonra Fenhudan ayrılmağa başladı, çünki aclıqdan əziyyət çəkirdilər. Hakimiyyəti dövrüncə Fenhu ilə mübarizə aparan şanyü 98-ci ildə öldü. Ardı »